İş sağlığı ve güvenliği (İSG), her işyerinin öncelikli konularından biridir. Çalışanların sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışmasını sağlamak, işverenlerin yasal ve etik sorumluluğudur. Bu sorumluluğun önemli bir parçası da işyeri hekimi görevlendirmesidir. İşyeri hekimi görevlendirme sözleşmesi, hem işverenin hem de işyeri hekiminin hak ve yükümlülüklerini net bir şekilde belirleyen, yasal güvence sağlayan temel bir belgedir. Bu makalede, işyeri hekimi görevlendirme sözleşmesinin tüm detaylarını, yasal dayanaklarını, dikkat edilmesi gereken kritik noktaları ve örnek sözleşme yapısını kapsamlı bir şekilde inceleyeceğiz. Amacımız, işverenlerin bu süreci doğru ve eksiksiz yönetmelerine yardımcı olmaktır.

İşyeri Hekimi Görevlendirme Sözleşmesi Nedir?

İşyeri hekimi görevlendirme sözleşmesi, bir işverenin yasal yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla bir işyeri hekimi ile yaptığı yazılı anlaşmadır. Bu sözleşme, işyeri hekiminin görev tanımını, çalışma sürelerini, ücretini, sorumluluklarını ve işveren ile arasındaki diğer tüm hukuki ilişkileri düzenler. Temel amacı, çalışanların sağlığının korunması ve geliştirilmesi için işyeri hekimi tarafından sunulacak hizmetlerin çerçevesini çizmektir.

Yasal Dayanağı ve Zorunluluğu

Türkiye'de işyeri hekimi bulundurma yükümlülüğü, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile düzenlenmiştir. Kanun, tehlike sınıfına ve çalışan sayısına göre tüm işyerlerinin işyeri hekimi ve diğer sağlık personeli istihdam etme veya hizmet alma zorunluluğunu getirir. İşverenler, bu yükümlülüğü yerine getirirken, bir işyeri hekimi ile doğrudan sözleşme yapabilir ya da Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimleri (OSGB) aracılığıyla hizmet alabilirler. Yasal düzenlemeler, işyeri hekimlerinin bağımsız çalışma ilkesini ve mesleki etik kurallara uygun hareket etmesini de güvence altına alır.

Sözleşmede Yer Alması Gereken Temel Unsurlar

Bir işyeri hekimi görevlendirme sözleşmesinin eksiksiz ve yasalara uygun olması için belirli maddeleri içermesi şarttır. İşte bu temel unsurlar:

Taraflar

Sözleşmede, işveren ve işyeri hekiminin (veya OSGB'nin) tam unvanı, adresi ve iletişim bilgileri açıkça belirtilmelidir.

Görev Tanımı ve Sorumluluklar

Bu bölüm, işyeri hekiminin hangi görevleri yerine getireceğini detaylandırır. Periyodik sağlık muayeneleri, işe giriş muayeneleri, sağlık eğitimleri, acil durum planlamasına katkı, meslek hastalıklarının önlenmesi gibi görevler burada yer almalıdır. Ayrıca, işyeri hekiminin sorumlulukları ve yetki sınırları da netleştirilmelidir. Konuyla ilgili daha fazla bilgiye İşyeri Hekimi Wikipedia sayfasından ulaşılabilir.

Çalışma Süresi ve Ücret

İşyeri hekiminin işyerinde fiilen geçireceği süre (aylık/haftalık saat bazında) ve bu süre karşılığında alacağı ücret, ödeme koşulları (ödeme tarihi, şekli vb.) bu maddede belirtilir. Bu süreler, işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre yasal mevzuatta belirlenen asgari sürelerden az olamaz.

Sözleşme Süresi ve Fesih Koşulları

Sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi, yenilenme şartları ve tarafların sözleşmeyi hangi koşullarda feshedebileceği (ihbar süreleri, tazminat gibi) açıkça ifade edilmelidir.

Gizlilik ve Veri Koruması

İşyeri hekiminin, çalışanların kişisel sağlık verileri başta olmak üzere, işyerine ait gizli bilgilere erişimi göz önüne alındığında, bu bilgilerin korunmasına yönelik gizlilik ve veri koruma hükümleri büyük önem taşır.

Diğer Hükümler

Sözleşmede uyuşmazlıkların çözümü, tebligat adresleri, sözleşmenin hangi mevzuata tabi olduğu gibi genel hükümlere de yer verilmelidir.

Doğrudan Görevlendirme mi, Ortak Sağlık Güvenlik Birimi (OSGB) Aracılığıyla mı?

İşverenler, işyeri hekimi hizmetini iki ana yolla sağlayabilirler: Ya tam zamanlı veya yarı zamanlı bir işyeri hekimini doğrudan istihdam ederler ya da bu hizmeti bir Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB) aracılığıyla alırlar. Doğrudan görevlendirmede, işveren hekimle doğrudan sözleşme yapar ve tüm yasal sorumlulukları üstlenir. OSGB aracılığıyla hizmet almada ise, OSGB, işyeri hekimi ve diğer İSG profesyonellerini barındıran yetkilendirilmiş bir kuruluştur ve hizmeti işverene sunar. Bu durumda, işverenin sorumlulukları kısmen OSGB'ye devredilmiş olur, ancak nihai sorumluluk yine işverende kalır. Seçim, işyerinin büyüklüğü, tehlike sınıfı ve yönetim tercihlerine göre değişir.

Etkin Bir İşyeri Hekimi Sözleşmesi Neden Önemli?

İyi hazırlanmış bir işyeri hekimi sözleşmesi, sadece yasal zorunlulukları yerine getirmekle kalmaz, aynı zamanda birçok fayda sağlar:

• Yasal Uyumluluk: Cezai yaptırımlardan ve hukuki risklerden korunma.
• Çalışan Sağlığı ve Güvenliği: Çalışanların daha sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışmasını teşvik etme.
• İş Barışı: Taraflar arasındaki hak ve sorumlulukların netleşmesi sayesinde olası anlaşmazlıkların önüne geçme.
• Verimlilik Artışı: Sağlıklı çalışanların iş performansına olumlu etkisi.
• İşveren İmajı: İşveren olarak çalışanlarınıza değer verdiğinizi gösterme.

Sözleşme Hazırlarken Dikkat Edilmesi Gereken Kritikler ve Sık Yapılan Hatalar

Sözleşme hazırlarken şu noktalara özellikle dikkat edilmelidir:

• Mevzuata Uygunluk: Sözleşme maddeleri, güncel İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmeliklere tam uyumlu olmalıdır.
• Görev Tanımının Netliği: İşyeri hekiminin görevleri ve yetkileri, “uzmanlık alanı dışına taşmadan” net bir şekilde tanımlanmalıdır.
• Çalışma Süreleri: Yasal asgari çalışma sürelerinin altına düşülmemelidir.
• Fesih Şartları: Karşılıklı hakları koruyacak adil fesih maddeleri içermelidir.
• Güncellik: Yasal düzenlemelerdeki değişiklikler takip edilerek sözleşmenin güncel tutulması sağlanmalıdır.
• Gizlilik: Çalışan kişisel verilerinin korunması konusunda KVKK hükümlerine uygun maddeler eklenmelidir.

Sık yapılan hatalar arasında ise; görev tanımının muğlak bırakılması, yasal asgari sürelerin altında görevlendirme yapılması, fesih şartlarının belirsizliği ve gizlilik hükümlerinin yetersizliği sayılabilir.

İşyeri Hekimi Görevlendirme Sözleşmesi Örneği Yapısı

Tipik bir işyeri hekimi görevlendirme sözleşmesi örneği, genellikle aşağıdaki ana bölümlerden oluşur:

• Sözleşmenin Başlığı ve Tarihi
• Taraflar: İşveren ve İşyeri Hekiminin (veya OSGB'nin) detaylı bilgileri.
• Sözleşmenin Konusu: İşyeri hekimi hizmetinin sağlanması.
• Tanımlar: Kanun, Yönetmelik, İSG gibi terimlerin kısaltmaları.
• İşyeri Hekiminin Görev ve Sorumlulukları: Detaylı görev listesi.
• İşverenin Yükümlülükleri: Çalışma ortamı sağlama, bilgi sağlama vb.
• Çalışma Süresi ve Yer: Aylık/haftalık çalışma saatleri, hizmet verilecek adres.
• Ücret ve Ödeme Şekli: Ücret miktarı, ödeme zamanı.
• Sözleşme Süresi ve Yenilenmesi: Başlangıç, bitiş, yenileme şartları.
• Sözleşmenin Feshi: Fesih bildirim süreleri, haklı fesih nedenleri.
• Gizlilik ve Veri Koruma: KVKK uyumu.
• Anlaşmazlıkların Çözümü: Yetkili mahkeme veya tahkim.
• Tebligat Adresleri: Yasal bildirimler için.
• Yürürlük ve Son Hükümler: İmza, nüsha sayısı.

Sonuç

İşyeri hekimi görevlendirme sözleşmesi, iş sağlığı ve güvenliği yönetiminin temel taşlarından biridir. Bu sözleşmenin yasalara uygun, detaylı ve açık bir şekilde hazırlanması, hem çalışanların sağlığını güvence altına alır hem de işvereni olası hukuki ve idari risklerden korur. Unutulmamalıdır ki, bu tür hukuki belgelerin hazırlanmasında uzman desteği almak, sürecin hatasız ve etkili bir şekilde yürütülmesi için büyük önem taşır. İşyerinizin ihtiyaçlarına özel, güncel mevzuata uygun bir sözleşme ile sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı tesis edebilirsiniz.