Pelvik taban kaslarının zayıflaması sonucu kadınlarda görülen rektosel, yaşam kalitesini önemli ölçüde düşüren bir durumdur. Bağırsakların vajina içine doğru sarkması olarak tanımlanan rektosel, dışkılama zorluğu, kabızlık ve pelvik bölgede rahatsızlık gibi şikayetlere yol açabilir. Bu durumun tedavisinde cerrahi müdahale, yani rektosel ameliyatı veya diğer adıyla rektosel onarımı, etkili bir çözüm sunmaktadır. Bu makalede, rektosel ameliyatının ne anlama geldiğini, cerrahi süreci, ameliyat sonrası iyileşme dönemini ve bu süreçte dikkat edilmesi gereken kritik noktaları detaylı bir şekilde ele alacağız. Amacımız, bu zorlu süreci düşünen veya geçiren kişilere kapsamlı ve güvenilir bilgiler sunmaktır.

Rektosel Nedir ve Neden Ameliyat Gerekebilir?

Rektosel, rektum ile vajina arasındaki duvarın (rektovajinal septum) zayıflaması veya yırtılması sonucunda rektumun vajina boşluğuna doğru fıtıklaşmasıdır. Bu durum, genellikle çoklu doğumlar, kronik kabızlık, obezite, ağır kaldırma gibi pelvik taban kaslarını zorlayan durumlar nedeniyle ortaya çıkar. Başlıca belirtileri arasında dışkılama zorluğu, parmakla destekleyerek dışkılama ihtiyacı (manuel defekasyon), tam boşalamama hissi, kabızlık ve vajinal bölgede dolgunluk veya baskı hissi bulunur. Hayat kalitesini ciddi şekilde etkileyen ve konservatif tedavi yöntemleri (diyet, egzersiz, yaşam tarzı değişiklikleri) ile yeterli sonuç alınamayan durumlarda rektosel onarımı, yani cerrahi müdahale gündeme gelir. Ameliyatın amacı, zayıflayan rektovajinal septumu güçlendirerek rektumun sarkmasını engellemek ve bağırsak fonksiyonlarını normale döndürmektir. Rektosel hakkında daha fazla bilgiye Wikipedia üzerinden ulaşabilirsiniz.

Rektosel Ameliyatı (Rektosel Onarımı) Nasıl Yapılır?

Rektosel ameliyatı, genellikle genel anestezi altında yapılır ve çeşitli cerrahi teknikler kullanılarak gerçekleştirilebilir.

Ameliyat Öncesi Hazırlık

Ameliyat öncesinde doktorunuz detaylı bir fiziksel muayene yapar ve bağırsak hareketlerinizi, dışkılama alışkanlıklarınızı değerlendirir. Gerekli görülen durumlarda defekografi gibi özel görüntüleme yöntemleri ile rektoselin derecesi ve pelvik taban fonksiyonları incelenir. Ameliyattan önceki günlerde bağırsak temizliği için özel diyet ve müshil ilaçları önerilebilir. Kan sulandırıcı ilaçlar kullanıyorsanız, doktorunuzun talimatlarına göre belirli bir süre önceden bu ilaçları kesmeniz gerekebilir.

Cerrahi Yöntemler ve Teknikler

Rektosel onarımında kullanılan başlıca cerrahi teknikler şunlardır:

• Posterior Kolporafi (Vajinal Yaklaşım): En sık uygulanan yöntemlerden biridir. Vajinal yoldan yapılan kesi ile rektum ve vajina arasındaki zayıflamış dokular onarılır, fazla doku çıkarılır ve destekleyici dikişlerle pelvik taban güçlendirilir.
• Transanal Onarım (Rektal Yaklaşım): Bazı durumlarda anüs yoluyla yapılan kesi ile rektumun içindeki sarkmış doku onarılır.
• Laparoskopik veya Robotik Onarım: Daha az invaziv bu yöntemlerde, karın bölgesinden küçük kesilerle girilerek rektumun pelvik tabana sabitlenmesi ve desteklenmesi sağlanır. Özellikle diğer pelvik organ sarkmalarıyla birlikte görülen durumlarda tercih edilebilir.
• Meş (Yama) Kullanımı: Bazı durumlarda, onarımın kalıcılığını artırmak ve tekrar riskini azaltmak amacıyla sentetik bir yama (meş) kullanılabilir. Bu, doktorunuzun uygun gördüğü durumlarda değerlendirilen bir seçenektir.

Rektosel Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci

Rektosel ameliyatı sonrası iyileşme süreci, uygulanan tekniğe ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişiklik göstermekle birlikte, genellikle birkaç hafta sürer.

İlk Günler ve Hastane Süreci

Ameliyat sonrası ilk birkaç gün hastanede kalınması gerekebilir. Ağrı yönetimi için ilaçlar verilecek ve enfeksiyon riskini azaltmak için antibiyotik tedavisi uygulanabilir. İlk bağırsak hareketinin rahat ve ağrısız olması için dışkı yumuşatıcılar kullanılabilir. Yatak istirahati önemlidir ancak kan pıhtılaşmasını önlemek için doktorunuzun önerdiği hafif hareketler (yürüyüş) yapılmalıdır.

Evde İyileşme Dönemi

Eve döndükten sonra da dinlenmeye devam etmek önemlidir. İlk birkaç hafta ağır kaldırmaktan, zorlayıcı aktivitelerden ve uzun süre ayakta kalmaktan kaçınılmalıdır. Yavaş yavaş günlük aktivitelere dönülebilir. Dikişlerin iyileşmesi ve dokuların güçlenmesi zaman alır. Doktorunuzun önerdiği kontrol randevularına düzenli olarak gitmek, iyileşme sürecinin sağlıklı ilerlediğini takip etmek için kritik öneme sahiptir.

Ameliyat Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ameliyat sonrası dönemde dikkatli olmak, hem iyileşmeyi hızlandırır hem de rektoselin tekrar etme riskini azaltır. Ameliyat sonrası süreç hakkında daha fazla bilgiye Memorial Sağlık Grubu'nun sayfasından ulaşabilirsiniz.

Beslenme ve Dışkılama Alışkanlıkları

• Lifli Beslenme: Kabızlığı önlemek ve dışkıyı yumuşak tutmak için bol lifli gıdalar (meyve, sebze, tam tahıllar) tüketin.
• Bol Su Tüketimi: Yeterli miktarda su içmek, sindirim sisteminin düzenli çalışmasına ve kabızlığın önlenmesine yardımcı olur.
• Dışkı Yumuşatıcılar: Doktorunuzun önerisiyle dışkı yumuşatıcıları kullanmaya devam edebilirsiniz.
• Ikınmaktan Kaçının: Dışkılama sırasında kesinlikle ıkınmaktan kaçının. Bu, dikişlere zarar verebilir ve iyileşmeyi geciktirebilir.

Fiziksel Aktivite ve Egzersiz

• Ağır Kaldırmaktan Kaçının: En az 6-8 hafta boyunca 5 kg'dan daha ağır yükler kaldırmaktan kaçının.
• Hafif Egzersizler: Doktorunuzun onayladığı, pelvik tabana baskı yapmayan hafif yürüyüşler ve pelvik taban egzersizleri (Kegel egzersizleri) iyileşmeye yardımcı olabilir. Ancak bu egzersizlere başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın.
• Uzun Süre Ayakta Durmaktan Kaçının: Özellikle ilk haftalarda uzun süre ayakta durmaktan kaçınarak pelvik bölgeye binen baskıyı azaltın.

Cinsel Yaşam ve Diğer Önemli Konular

• Cinsel İlişki: Doktorunuz genellikle 6-8 hafta kadar cinsel ilişkiden kaçınmanızı önerecektir. Bu süre, dokuların tamamen iyileşmesi için gereklidir.
• Hijyen: Ameliyat bölgesinin temiz ve kuru tutulması enfeksiyon riskini azaltır. Doktorunuzun verdiği hijyen talimatlarına uyun.
• Kiloyu Koruma: İdeal kilonuzu korumak, pelvik tabana binen yükü azaltarak rektoselin tekrarlama riskini düşürür.
• Kronik Öksürük ve Hapşırma: Kronik öksürük veya alerjik hapşırma gibi durumlarınız varsa, bunları kontrol altına almak için doktorunuzla görüşün. Bu durumlar pelvik tabana aşırı baskı uygulayabilir.

Rektosel Ameliyatının Olası Riskleri ve Komplikasyonları

Her cerrahi işlemde olduğu gibi, rektosel ameliyatında da bazı riskler ve potansiyel komplikasyonlar bulunur. Bunlar arasında enfeksiyon, kanama, yara iyileşmesi sorunları, ameliyat bölgesinde ağrı, fistül oluşumu (nadir), cinsel işlev bozuklukları (nadir) ve rektoselin nüks etme riski sayılabilir. Doktorunuz, ameliyat öncesinde bu riskleri sizinle detaylı bir şekilde paylaşacaktır.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Ameliyat sonrası dönemde aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşamanız halinde derhal doktorunuza başvurmanız önemlidir:

• Şiddetli veya geçmeyen ağrı
• Yüksek ateş
• Ameliyat bölgesinde kızarıklık, şişlik veya kötü kokulu akıntı
• Aşırı kanama
• İdrar yapmada zorluk veya ağrı
• Şiddetli kabızlık veya ishal

Sonuç

Rektosel ameliyatı (rektosel onarımı), pelvik taban sarkmalarının tedavisinde etkili bir yöntemdir ve çoğu hasta için yaşam kalitesini önemli ölçüde artırır. Başarılı bir iyileşme ve uzun vadeli sonuçlar için ameliyat sonrası döneme özen göstermek, doktorunuzun önerilerine titizlikle uymak büyük önem taşır. Lifli beslenme, yeterli sıvı alımı, ağır kaldırmaktan kaçınma ve uygun egzersizlerle pelvik taban sağlığını desteklemek, hem iyileşme sürecini hızlandıracak hem de rektoselin tekrarlama riskini minimize edecektir. Unutmayın, herhangi bir endişenizde veya beklenmedik bir durumda doktorunuzla iletişime geçmek en doğru adımdır. Sağlıklı ve konforlu bir yaşama adım atmak sizin elinizde.