İyi huylu prostat büyümesi (BPH), diğer adıyla benign prostat hiperplazisi, orta yaş ve üzeri milyonlarca erkeğin yaşam kalitesini etkileyen yaygın bir durumdur. İdrar akışında zorluk, sık idrara çıkma, acil işeme hissi ve mesanenin tam boşalamaması gibi rahatsız edici semptomlara yol açabilir. Bu semptomlar ilaç tedavisi veya yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol altına alınamadığında, cerrahi müdahale bir seçenek haline gelir. İşte bu noktada Transüretral Prostat Rezeksiyonu (TURP), prostat büyümesi tedavisinde uzun yıllardır güvenle uygulanan ve etkinliği kanıtlanmış altın standart yöntemlerden biri olarak öne çıkar. Bu kapsamlı rehberde, TURP'nin ne olduğunu, nasıl uygulandığını, faydalarını, olası risklerini ve iyileşme sürecini detaylıca ele alacağız. Amacımız, bu önemli prosedür hakkında bilinçli bir karar vermenize yardımcı olacak güvenilir bilgileri sunmaktır.

Transüretral Prostat Rezeksiyonu (TURP) Nedir?

Transüretral Prostat Rezeksiyonu (TURP), büyümüş prostat dokusunun idrar yolunu tıkaması sonucu ortaya çıkan semptomları hafifletmek için uygulanan minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir. “Transüretral” kelimesi, işlemin idrar yolu (üretra) aracılığıyla yapıldığı anlamına gelir; yani dışarıdan herhangi bir kesi yapılmaz. Bu işlem sırasında ürolog, rezektoskop adı verilen ince, ışıklı bir aleti penisten içeri, idrar yolundan geçerek prostata ulaştırır. Rezektoskopun ucundaki elektrik akımı ile çalışan bir tel halka yardımıyla büyümüş prostat dokusu küçük parçalar halinde kesilerek çıkarılır. Bu parçalar mesaneye düşürülür ve ardından yıkama sıvılarıyla dışarı alınır. TURP, idrar yolunu daraltan fazla prostat dokusunu ortadan kaldırarak idrar akışını rahatlatmayı hedefler. Benign prostat hiperplazisi hakkında daha fazla bilgi için Wikipedia'yı ziyaret edebilirsiniz.

Neden TURP Ameliyatı Yapılır? (Endikasyonlar)

TURP ameliyatı genellikle, iyi huylu prostat büyümesine bağlı olarak yaşam kalitesini ciddi şekilde bozan ve diğer tedavi yöntemlerine yanıt vermeyen hastalarda düşünülür. Başlıca endikasyonlar şunlardır:

• Şiddetli idrar yolu semptomları (sık idrara çıkma, ani sıkışma hissi, zayıf ve kesintili idrar akımı, gece idrara kalkma).
• Mesaneyi tam boşaltamama hissiyatı ve buna bağlı tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları.
• Mesane taşları.
• Prostat büyümesine bağlı olarak böbrek fonksiyonlarında bozulma (hidronefroz).
• Tekrarlayan idrar yapamama (akut idrar retansiyonu) atakları.
• Mesanede sürekli kanama.

TURP Ameliyatı Nasıl Gerçekleşir?

TURP ameliyatı genellikle spinal (belden aşağı uyuşturma) veya genel anestezi altında yapılır. İşlem basamakları şunlardır:

1. Hasta anestezi altına alındıktan sonra, ürolog penisten idrar yoluna rezektoskopu nazikçe ilerletir.
2. Rezektoskop, büyümüş prostat dokusunu net bir şekilde görebilmek için bir kamera ve ışık kaynağı içerir.
3. Cihazın ucundaki elektrikli tel halka (loop), prostatın idrar yolunu tıkayan kısımlarını dikkatlice keserek çıkarır. Bu dokular daha sonra mesaneye yıkanır.
4. Ameliyat süresince kanamayı kontrol etmek ve görüş alanını temiz tutmak için mesaneye sürekli yıkama sıvısı verilir.
5. İşlem tamamlandığında, çıkarılan doku parçaları mesaneden aspirasyon yoluyla dışarı alınır ve patolojik inceleme için gönderilir.
6. Ameliyat sonunda, mesaneyi yıkamak ve kan pıhtılarını temizlemek için genellikle bir sonda (kateter) yerleştirilir.

Ameliyat genellikle 60 ila 90 dakika sürer, ancak prostatın büyüklüğüne ve diğer faktörlere bağlı olarak değişebilir. Mayo Clinic web sitesinde TURP prosedürü hakkında daha detaylı bilgi bulabilirsiniz.

TURP'nin Avantajları ve Potansiyel Riskleri

Avantajları:

• Yüksek Etkinlik: TURP, idrar yolu semptomlarını gidermede ve idrar akışını iyileştirmede oldukça etkilidir.
• Minimal İnvaziv: Dışarıdan kesi yapılmadığı için iyileşme süreci genellikle daha hızlıdır ve ağrı daha azdır.
• Uzun Süreli Sonuçlar: Genellikle uzun vadeli rahatlama sağlar.
• Kanıtlanmış Güvenilirlik: Yıllardır uygulanan ve etkinliği kanıtlanmış bir yöntemdir.

Potansiyel Riskler ve Komplikasyonlar:

Her cerrahi işlemde olduğu gibi, TURP'nin de bazı potansiyel riskleri vardır:

• Retrograd Ejakülasyon (Geriye Boşalma): En yaygın yan etkilerden biridir. Semen, orgazm sırasında mesaneye geri kaçar. Genellikle zararsızdır ancak doğurganlığı etkileyebilir.
• Kanama: Ameliyat sırasında veya sonrasında kanama görülebilir. Genellikle kendiliğinden durur veya ilaçlarla kontrol altına alınır.
• Enfeksiyon: İdrar yolu veya prostat enfeksiyonu riski vardır. Antibiyotiklerle tedavi edilir.
• TURP Sendromu: Nadir ancak ciddi bir komplikasyondur. Ameliyat sırasında kullanılan yıkama sıvılarının kan dolaşımına karışması sonucu gelişir. Elektrolit dengesizliğine neden olabilir.
• Mesane Boynu Kontraktürü veya Üretra Darlığı: Nadiren, idrar yolunun daralması (striktür) gelişebilir.
• Erektil Disfonksiyon: Cinsel işlev bozukluğu nadir görülen bir komplikasyondur ve genellikle geçicidir.
• İdrar Kaçırma: Çok nadir durumlarda kısa süreli veya kalıcı idrar kaçırma (inkontinans) yaşanabilir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

TURP sonrası iyileşme süreci kişiden kişiye değişmekle birlikte, genel olarak şunları bekleyebilirsiniz:

• Hastanede Kalış: Ameliyat sonrası genellikle 1 ila 3 gün hastanede kalınır. Bu süre zarfında idrar torbasında sonda bulunur. Sonda, idrarı dışarı atmak ve mesaneyi yıkamak için kullanılır.
• Kanlı İdrar: İlk birkaç gün idrarda kan veya pıhtılar görülebilir. Bu normaldir ve bol sıvı alımı ile zamanla azalır.
• Sıvı Tüketimi: Bol su içmek, mesaneyi temizlemek ve enfeksiyon riskini azaltmak için çok önemlidir.
• Aktivite Kısıtlamaları: İlk birkaç hafta ağır kaldırmaktan, aşırı fiziksel aktiviteden ve cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.
• Diyet: Genellikle normal diyete dönülebilir, ancak kabızlığı önlemek için lifli gıdalar tüketmek önemlidir.
• İlaçlar: Doktorunuz ağrı kesici ve enfeksiyon önleyici ilaçlar reçete edebilir.
• Takip Kontrolleri: İyileşme sürecini izlemek ve olası komplikasyonları değerlendirmek için düzenli doktor kontrolleri önemlidir.

Tam iyileşme birkaç hafta sürebilir. Bu süreçte doktorunuzun tavsiyelerine harfiyen uymak, başarılı bir iyileşme için kritik öneme sahiptir.

TURP'ye Alternatif Tedavi Yöntemleri

TURP, prostat büyümesi için etkili bir çözüm olsa da, her hasta için en uygun seçenek olmayabilir. Modern tıp, BPH tedavisinde birçok alternatif sunmaktadır:

• İlaç Tedavileri: Alfa blokerler (tamsulosin, alfuzosin) ve 5-alfa redüktaz inhibitörleri (finasterid, dutasterid) gibi ilaçlar semptomları hafifletmek için yaygın olarak kullanılır.
• Minimal İnvaziv Cerrahi Tedaviler:
  • Lazer Prostat Ameliyatları (HoLEP, PVP): Holmiyum lazer enükleasyon (HoLEP) veya fotoselektif buharlaştırma (PVP) gibi lazer tabanlı yöntemler de büyümüş prostat dokusunu buharlaştırarak veya çıkararak etkili sonuçlar verir. Genellikle daha az kanama riski taşırlar.
  • Prostatik Üretral Lift (UroLift): Prostat dokusunu cerrahi olarak çıkarmadan, prostat loblarını açarak idrar yolunu genişleten küçük implantlar kullanır.
  • Rezum Su Buharı Tedavisi: Prostat dokusuna ısıtılmış su buharı enjekte ederek büyümüş hücreleri küçülten bir yöntemdir.
• Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Kafein ve alkol tüketimini azaltmak, akşamları sıvı alımını kısıtlamak ve düzenli egzersiz yapmak gibi basit değişiklikler, hafif semptomları olan bazı hastalara yardımcı olabilir.

Hangi tedavi yönteminin sizin için en uygun olduğuna karar vermek, bir ürolog ile detaylı bir değerlendirme ve konuşma gerektirir.

Sonuç

Transüretral Prostat Rezeksiyonu (TURP), iyi huylu prostat büyümesinin neden olduğu idrar yolu semptomlarını gidermede uzun yıllardır güvenle kullanılan ve yüksek başarı oranına sahip etkili bir cerrahi yöntemdir. Modern tıp, TURP'ye ek olarak birçok farklı tedavi seçeneği sunsa da, TURP hala belirli endikasyonlarda altın standart olarak kabul edilmektedir. Prostat büyümesi semptomları yaşıyorsanız, yaşam kalitenizi artırmak ve olası komplikasyonları önlemek adına bir üroloji uzmanına danışmanız büyük önem taşır. Uzman hekiminiz, durumunuzu değerlendirerek size en uygun tedavi yolunu belirlemenize yardımcı olacaktır.