Kadınların yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilen durumlardan biri olan Sistosel, halk arasında daha çok Mesane Sarkması olarak bilinir. Bu durum, mesaneyi destekleyen kasların ve bağ dokularının zayıflamasıyla mesanenin vajina içine doğru sarkmasıdır. Peki, mesane sarkmasının belirtileri nelerdir? Bu rahatsızlığın tanı süreçleri nasıl işler ve modern tıbbın sunduğu etkili tedavi yöntemleri nelerdir? Bu makalede, sistoselin nedenlerinden semptomlarına, doğru tanıdan güncel tedavi yaklaşımlarına kadar merak ettiğiniz tüm detayları, doğal ve anlaşılır bir dille ele alacağız.

Sistosel (Mesane Sarkması) Nedir?

Sistosel, pelvik taban adı verilen ve idrar torbası, rahim, rektum gibi organları alttan destekleyen kas ve bağ dokusu yapısının zayıflaması sonucu mesanenin vajina duvarına doğru fıtıklaşmasıdır. Bu durum, mesanenin normal pozisyonundan aşağıya doğru kaymasına neden olur ve farklı derecelerde görülebilir. Genellikle yaşlanma, çoklu doğumlar, kronik kabızlık, ağır kaldırma gibi karın içi basıncı artıran durumlar ve hormonal değişiklikler (menopoz gibi) risk faktörleri arasında yer alır.

Daha fazla bilgi için Wikipedia'daki Sistosel maddesini inceleyebilirsiniz.

Mesane Sarkmasının Başlıca Belirtileri Nelerdir?

Sistoselin belirtileri, sarkmanın derecesine ve kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Başlangıçta hafif şikayetler varken, ilerleyen durumlarda günlük yaşamı olumsuz etkileyen belirtiler ortaya çıkabilir:

Pelvik Bölgede Basınç Hissi ve Dolgunluk

En sık rastlanan belirtilerden biridir. Kadınlar pelvik bölgesinde bir ağırlık, baskı veya bir şeyin aşağı doğru düştüğü hissini yaşayabilirler. Özellikle uzun süre ayakta kalındığında veya günün sonunda bu his artabilir.

İdrar Yolu Şikayetleri

• Sık İdrara Çıkma ve Aciliyet: Mesanenin tam boşalamaması veya tahrişi nedeniyle sık sık tuvalete gitme ihtiyacı.
• İdrar Kaçırma (Üriner İnkontinans): Özellikle öksürme, hapşırma, gülme veya egzersiz yapma gibi karın içi basıncı artıran durumlarda istemsiz idrar kaçırma.
• Zor İşeme ve Tam Boşalamama Hissi: Mesanenin vajinaya doğru fıtıklaşması, idrar yolunun açısını değiştirebilir ve işemeyi zorlaştırabilir. Bazı kadınlar idrarı tamamen boşaltmak için vajinal bölgeye baskı yapmak zorunda kalabilir.
• Tekrarlayan İdrar Yolu Enfeksiyonları: Mesanede kalan idrar enfeksiyon riskini artırır.

Cinsel İlişki Sırasında Yaşanan Sorunlar

Sistosel, cinsel ilişki sırasında rahatsızlık, ağrı veya vajinal bölgede bir dolgunluk hissine neden olarak cinsel yaşam kalitesini düşürebilir.

Vajinal Şikayetler

İleri derecedeki sarkmalarda, vajina ağzından dışarı doğru sarkan bir doku veya "top" hissi gözlemlenebilir. Bu durum, özellikle oturma, yürüme ve fiziksel aktiviteler sırasında rahatsız edici olabilir.

Sırt ve Kasık Ağrıları

Pelvik taban kaslarındaki gerilme ve mesanenin sarkması nedeniyle alt sırt ve kasık bölgelerinde ağrılar meydana gelebilir.

Sistosel Tanısı Nasıl Konulur?

Mesane sarkması tanısı, genellikle bir jinekolog veya ürolog tarafından konulur. Tanı süreci birkaç adımı içerir:

Fizik Muayene

Doktor, vajinal ve pelvik muayene yaparak mesanenin sarkma derecesini ve diğer pelvik organların durumunu değerlendirir. Öksürme veya ıkınma gibi hareketlerle sarkmanın belirginleşip belirginleşmediği kontrol edilir.

Görüntüleme Yöntemleri

Nadir durumlarda, sarkmanın derecesini veya diğer olası sorunları değerlendirmek için ultrason veya MRI gibi görüntüleme yöntemleri kullanılabilir.

Ürodinamik Testler

İdrar kaçırma veya işeme güçlüğü şikayetleri varsa, mesane fonksiyonlarını ve idrar akışını detaylıca değerlendirmek için ürodinamik testler yapılabilir.

İşeme Günlüğü

Hastadan birkaç gün boyunca ne kadar sıvı tükettiğini, ne sıklıkta idrar yaptığını ve idrar kaçırma durumlarını kaydetmesi istenebilir. Bu, doktorun semptomları daha iyi anlamasına yardımcı olur.

Mesane Sarkması İçin Etkili Tedavi Yöntemleri

Sistosel tedavisinde, sarkmanın derecesine, hastanın genel sağlık durumuna ve semptomların şiddetine göre farklı yaklaşımlar benimsenir:

Konservatif Tedavi Yaklaşımları

Hafif ve orta dereceli sistosel vakalarında veya ameliyat olmak istemeyen hastalarda tercih edilebilir:

• Pelvik Taban Egzersizleri (Kegel Egzersizleri): Pelvik taban kaslarını güçlendirerek mesaneye destek olmayı hedefler. Düzenli ve doğru şekilde yapıldığında semptomları hafifletebilir ve ilerlemeyi yavaşlatabilir.
• Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Kilo kontrolü, kronik kabızlığın önlenmesi (lifli beslenme, yeterli sıvı alımı), ağır kaldırmaktan kaçınma ve sigarayı bırakma gibi adımlar semptomları azaltmada etkilidir.
• Peser Kullanımı: Vajina içine yerleştirilen, silikondan yapılmış halka veya benzeri bir alettir. Mesaneye destek olarak sarkmayı yerine iter ve semptomları hafifletir. Düzenli bakım ve doktor kontrolü gerektirir.

Cerrahi Tedavi Seçenekleri

Şiddetli sistosel vakalarında veya konservatif tedavilerin yetersiz kaldığı durumlarda cerrahi müdahale düşünülebilir. Ameliyatın amacı, sarkan mesaneyi normal anatomik konumuna geri getirmek ve pelvik tabanı güçlendirmektir.

• Anterior Kolporafi (Ön Duvar Onarımı): En sık uygulanan cerrahi yöntemdir. Vajinal yoldan yapılan bir kesi ile sarkan mesane yukarıya doğru itilir ve vajinanın ön duvarındaki zayıf dokular güçlendirilerek onarılır.
• Laparoskopik veya Robotik Cerrahi: Daha az invaziv yöntemler olup, küçük kesilerle karın bölgesinden girilerek mesaneyi destekleyici yapılar onarılabilir veya askıya alınabilir.
• Sentetik Ağ (Mesh) Kullanımı: Bazı durumlarda, onarımı desteklemek ve tekrarlama riskini azaltmak için sentetik ağlar kullanılabilir. Ancak, mesh kullanımının potansiyel riskleri ve faydaları doktor tarafından detaylıca açıklanmalıdır.

Tedavi seçenekleri hakkında daha kapsamlı bilgi için Erciyes Üniversitesi Hastanesi gibi saygın sağlık kurumlarının web siteleri aracılığıyla güncel bilgilere ulaşılabilir.

Sistoseli Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

Sistoselin tamamen önlenmesi her zaman mümkün olmasa da, riski azaltmak ve mevcut semptomları hafifletmek için alınabilecek bazı önlemler vardır:

• Pelvik Taban Egzersizleri: Özellikle doğum sonrası dönemde ve menopoz öncesinde düzenli Kegel egzersizleri yapmak, pelvik taban kaslarını güçlü tutmaya yardımcı olur.
• Sağlıklı Yaşam Tarzı: İdeal kiloyu korumak, lif açısından zengin beslenerek kabızlığı önlemek ve yeterli su tüketmek önemlidir.
• Ağır Kaldırmaktan Kaçınmak: Karın içi basıncı artıran aşırı ağırlık kaldırma gibi aktivitelerden kaçınmak.
• Kronik Öksürüğü Kontrol Altına Almak: Kronik bronşit gibi durumlar öksürüğe neden olabilir; bu tür durumların tedavisi önemlidir.
• Doğru Doğum Teknikleri: Doğum sırasında ebe desteği ve doğru ıkınma teknikleri, pelvik taban travmasını azaltmaya yardımcı olabilir.

Sonuç

Sistosel (Mesane Sarkması), birçok kadının karşılaştığı ancak utanç duyarak konuşmaktan çekindiği bir sağlık sorunudur. Ancak, pelvik bölgede yaşanan baskı hissi, idrar kaçırma veya zor işeme gibi belirtilerle kendini gösterdiğinde, yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Erken tanı ve kişiye özel belirlenen tedavi yöntemleri ile bu durumun üstesinden gelmek mümkündür. Unutmayın ki, yukarıda bahsedilen belirtilerden herhangi birini yaşıyorsanız, en doğru değerlendirme ve yönlendirme için mutlaka bir uzmana başvurmalısınız. Sağlıklı bir yaşam için çekinmeden profesyonel destek almak, atılacak en önemli adımdır.