Reiter Sendromu, tıbbi adıyla Reaktif Artrit, belirli enfeksiyonların tetiklediği, başta eklemler, gözler ve idrar yolları olmak üzere vücudun farklı bölgelerinde iltihaplanmaya yol açan bir romatizmal hastalıktır. Bu sendromun belirtileri genellikle enfeksiyondan birkaç hafta sonra ortaya çıkar ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Özellikle eklem ağrısı, göz iltihabı (konjonktivit) ve idrar yolu şikayetleri (üretrit veya servisit) sendromun ana hatlarını çizer. Ancak belirtiler kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve bazen diğer sistemleri de etkileyebilir. Bu makalemizde Reiter Sendromu'nun başlıca semptomlarını detaylıca inceleyerek, bu rahatsızlıkla ilgili farkındalığı artırmayı ve erken tanıya giden yolda sizlere ışık tutmayı hedefliyoruz.

Reiter Sendromu (Reaktif Artrit) Nedir?

Reiter Sendromu veya güncel adıyla Reaktif Artrit, genellikle bağırsak veya idrar yollarında geçirilen bir enfeksiyon sonrası bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermesiyle ortaya çıkan bir otoimmün hastalıktır. Vücut, enfeksiyonu temizledikten sonra bile, eklemler, gözler ve genitoüriner sistem gibi bölgelerde iltihaplanmaya neden olan bir reaksiyon gösterir. En sık ilişkilendirilen enfeksiyonlar arasında klamidya (cinsel yolla bulaşan bir bakteri) ve salmonella, şigella gibi bağırsak enfeksiyonlarına neden olan bakteriler bulunur. Genetik yatkınlık da önemli bir rol oynar; özellikle HLA-B27 geni taşıyan bireylerde sendromun gelişme riski daha yüksektir. Reaktif artrit, nadir görülen ancak doğru teşhis ve tedavi gerektiren bir durumdur.

Ana Belirti Üçlüsü: Eklem, Göz ve Üriner Sistem Şikayetleri

Reiter Sendromu'nun klasik belirti üçlüsü, yani “üçlü triad”, eklemlerin, gözlerin ve genitoüriner sistemin aynı anda veya birbirini takip eden dönemlerde etkilenmesidir. Bu belirtilerin hepsi aynı anda görülmeyebilir, ancak varlıkları tanıda önemli ipuçları sunar.

Eklem Ağrısı ve İltihabı (Artrit)

Reiter Sendromu'nun en belirgin ve rahatsız edici semptomlarından biri eklem ağrısı ve iltihabıdır. Genellikle tek taraflı (asimetrik) ve özellikle diz, ayak bileği, kalça ve ayak parmakları gibi alt ekstremite eklemlerini etkiler. Etkilenen eklemler şiş, sıcak ve hassas olabilir. Sabah tutukluğu ve hareketle azalan ağrı romatizmal hastalıkların tipik özelliğidir. Parmaklarda sosis parmak görünümü (daktilit) veya topukta şiddetli ağrı (entezit) gibi tendinit veya bağların kemiğe yapışma yerlerinin iltihaplanması da görülebilir.

Göz İltihabı (Konjonktivit)

Sendromun sık rastlanan bir diğer özelliği de göz iltihabı, yani konjonktivittir. Gözlerde kızarıklık, kaşıntı, yanma hissi, ışığa karşı hassasiyet (fotofobi) ve bazen irinli akıntı görülebilir. Genellikle hafif seyirli olsa da, bazı vakalarda irit (gözün renkli kısmı olan irisin iltihabı) gibi daha ciddi göz iltihapları da gelişebilir ve acil tıbbi müdahale gerektirebilir.

İdrar Yolu Şikayetleri (Üretrit ve Servisit)

Reiter Sendromu'nun üçüncü ana bileşeni ise genitoüriner sistemdeki iltihaplanmalardır. Erkeklerde üretrit (idrar yolunun iltihabı) en sık görülen şikayettir. Belirtiler arasında idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma isteği ve bazen penis ucundan akıntı yer alabilir. Kadınlarda ise servisit (rahim ağzı iltihabı) ve vajinit görülebilir; bunlar genellikle hafif seyreder veya asemptomatik olabilir. Erkeklerde nadiren prostatit (prostat iltihabı) da ortaya çıkabilir. Bu idrar yolu şikayetleri genellikle hastalığı tetikleyen enfeksiyonla karıştırılabilir.

Diğer Olası Belirtiler

Reiter Sendromu sadece klasik üçlü ile sınırlı kalmayıp, vücudun diğer bölgelerinde de çeşitli belirtilere yol açabilir:

• Cilt Bulguları: Özellikle ayak tabanlarında ve avuç içlerinde psoriazis benzeri kırmızı, pullu lezyonlar (keratoderma blenorragicum) veya tırnak değişiklikleri görülebilir.
• Ağız ve Genital Ülserler: Ağız içinde ve genital bölgelerde ağrısız, küçük ülserler (aftöz lezyonlar) ortaya çıkabilir.
• Omurga ve Sırt Ağrısı: Özellikle sakroiliak eklemlerin iltihaplanması (sakroiliit) nedeniyle bel ve sırt ağrısı gelişebilir.
• Genel Belirtiler: Ateş, yorgunluk, halsizlik ve kilo kaybı gibi sistemik belirtiler de eşlik edebilir.

Tanı ve Tedaviye Genel Bakış

Reiter Sendromu'nun tanısı, tipik belirtilerin varlığı, enfeksiyon öyküsü ve fizik muayene bulgularıyla konulur. Kan testleri (iltihap belirteçleri, HLA-B27 gen testi) ve görüntüleme yöntemleri (röntgen, MR) tanıya yardımcı olabilir. Tedavi, semptomları hafifletmeye ve iltihabı kontrol altına almaya odaklanır. Nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar (NSAİİ'ler), kortikosteroidler ve immünosüpresif ilaçlar kullanılabilir. Fizik tedavi de eklem fonksiyonlarını korumak ve ağrıyı azaltmak için önemlidir. Erken tanı ve doğru tedavi, hastalığın ilerlemesini önlemede ve kronikleşme riskini azaltmada kritik rol oynar.

Sonuç

Reiter Sendromu, vücudun bağışıklık sisteminin enfeksiyon sonrası verdiği anormal bir tepki sonucu ortaya çıkan, eklemler, gözler ve idrar yollarını etkileyen karmaşık bir rahatsızlıktır. Eklem ağrısı, göz iltihabı ve idrar yolu şikayetleri gibi temel Reiter Sendromu belirtileri, fark edildiğinde mutlaka bir sağlık uzmanına başvurmayı gerektirir. Erken teşhis ve uygun tedavi yöntemleri, semptomların kontrol altına alınmasında ve hastanın yaşam kalitesinin korunmasında hayati öneme sahiptir. Unutmayın, herhangi bir sağlık sorunu yaşadığınızda, doğru tanı ve tedavi için daima bir doktora danışmalısınız.