Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri Nedir?
Rahim ağzı, rahmin alt kısmını ifade eden bir terimdir ve rahim ile vajina arasında yer alan bölgedir. Türkiye'de her yıl yaklaşık 1500-2000 kadın rahim ağzı kanseri tanısı almaktadır; bu hastaların neredeyse yarısı maalesef hayatını kaybetmektedir. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, rahim ağzı kanserinin görülme sıklığı 100.000 kadında yaklaşık 4,1’dir. Hastalık yalnızca ileri yaşlarda değil, genç kadınlarda da ortaya çıkabilmektedir; 65 yaş sonrasında görülme sıklığı azalmaktadır.
Rahim Ağzı Kanserinin Nedenleri
Rahim ağzı kanserinin en yaygın nedeni, "HPV" olarak bilinen bir virüstür. HPV, 150'den fazla türü bulunan bir DNA virüsüdür ve cinsel ilişki yoluyla bulaşabilir. Cinsel aktif kadınların çoğu hayatlarının bir döneminde bu virüsü kapar. Çoğu durumda, vücut virüsü zamanla temizler; ancak bazı kadınlar virüsü uzun süre taşır, bu da rahim ağzındaki hücrelerde değişikliklere yol açabilir. Bu süreç birkaç yıl ile 15 yıl arasında değişebilir. Türkiye'de rahim ağzı kanserine yol açan en yaygın HPV türleri 16 ve 18'dir.
Rahim Ağzı Kanseri Belirtileri
Rahim ağzı kanserinin belirtileri şunlardır:
- İlişki sırasında, adet dönemleri arasında veya menopozda gerçekleşen vajinal kanama
- Sulu, pembe renkte vajinal akıntı
- Kasık ağrısı
- İleri vakalarda sırt, bel veya bacak ağrıları, yorgunluk ve kilo kaybı gibi ek semptomlar görülebilir. Bu belirtiler birçok başka hastalığın da belirtisi olabilir, bu nedenle bu tür şikayetler için bir kadın doğum uzmanına başvurulmalıdır.
Rahim Ağzı Kanseri Risk Faktörleri
Rahim ağzı kanserinin en önemli risk faktörü HPV virüsüdür. HPV taşıyan kadınların rahim ağzı kanserine yakalanma riski, bu virüsü taşımayanlara göre 250 kat daha fazladır. Diğer risk faktörleri arasında çok sayıda cinsel partner bulunması ve bağışıklık sisteminin zayıf olması yer alır.
Korunma Yöntemleri
Rahim ağzı kanserinden korunmak için şu yöntemler önerilir:
- Cinsel ilişki sırasında kondom kullanmak, HPV bulaşma riskini azaltabilir. Ancak, kondomlar genital bölgeyi tamamen korumadığı için kesin bir güvenlik sağlamaz.
- HPV aşıları, genital siğil ve rahim ağzı kanserine yol açan HPV türlerine karşı koruma sağlar.
HPV Aşısı
HPV aşısı, 9 önemli HPV türüne karşı koruma sağlar; genital siğillere neden olan tip 6 ve 11 ile yüksek risk taşıyan diğer 7 HPV türüne karşı etkilidir. Aşının, mümkünse HPV ile karşılaşmadan, 9-15 yaş arasındaki genç kızlara yapılması önemlidir. Bu yaş grubunda 2 doz aşı yeterlidir; 15 yaş ve sonrası için 3 doz aşı uygulanır.
Tanı Yöntemleri
Rahim ağzı kanseri taraması, Smear ve HPV DNA testleri ile gerçekleştirilir. Bu testler genellikle muayene sırasında yapılır ve HPV DNA testi günümüzde daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Test sonuçları negatif çıkarsa, 5 yılda bir tekrar yapılması yeterlidir. Pozitif sonuç durumunda, Kolposkopi yöntemiyle rahim ağzından örnek alınarak patolojik değerlendirme yapılır ve sonuçlara göre tedavi planı oluşturulur.