Omuz ağrısı, günlük yaşantımızı olumsuz etkileyen ve yaşam kalitemizi düşüren yaygın şikayetlerden biridir. Bu ağrıların önemli bir nedeni de Omuz Sıkışması Sendromu (İmpingement) olarak bilinen durumdur. Özellikle kolunu baş seviyesinin üzerinde kullanan kişilerde sıkça görülen bu durum, omuz eklemindeki tendonların ve bursanın sıkışması sonucu ortaya çıkar. Peki, bu rahatsızlık karşısında modern tıp bize hangi çözümleri sunuyor? İşte bu noktada artroskopik cerrahi, minimal invaziv ve etkili bir tedavi yöntemi olarak öne çıkıyor. Bu makalemizde, omuz sıkışması sendromunun ne olduğunu, ne zaman cerrahiye ihtiyaç duyulduğunu ve artroskopik cerrahinin adım adım nasıl uygulandığını detaylıca inceleyeceğiz.

Omuz Sıkışması Sendromu (İmpingement) Nedir?

Omuz sıkışması sendromu, diğer adıyla impingement sendromu, omuz eklemini oluşturan kemikler arasında (genellikle akromiyon ile humerus başı arasında) rotator manşet tendonlarının ve subakromiyal bursanın sıkışması durumudur. Bu sıkışma, tendonlarda sürtünmeye, iltihaba ve zamanla hasara yol açar. Omuzun hareketli yapısı göz önüne alındığında, tekrarlayan kol hareketleri, omuzda yapısal bozukluklar (örneğin akromiyon kemiğinin şekli) veya travmalar bu duruma zemin hazırlayabilir. Daha fazla bilgi için Wikipedia'nın omuz sıkışması sendromu sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Ne Zaman Artroskopik Cerrahi Gerekli Hale Gelir?

Omuz sıkışması sendromunda ilk tercih genellikle cerrahi olmayan tedavi yöntemleridir. Bunlar arasında dinlenme, fizik tedavi, ağrı kesici ve iltihap giderici ilaçlar ile kortizon enjeksiyonları bulunur. Ancak bu konservatif yöntemlere rağmen ağrılar devam ediyor, omuz hareketleri kısıtlanıyor ve günlük yaşam aktiviteleri olumsuz etkileniyorsa, cerrahi müdahale bir seçenek haline gelebilir. Özellikle tendonlarda yırtık veya ciddi iltihaplanma durumlarında artroskopik omuz ameliyatı düşünülebilir. Doktorunuz, kapsamlı bir muayene ve görüntüleme (röntgen, MRG) sonuçlarına dayanarak cerrahi kararı verecektir.

Artroskopik Cerrahi: Modern Bir Tedavi Yaklaşımı

Artroskopi Nedir?

Artroskopi, eklem içine küçük kesiler aracılığıyla özel bir kamera (artroskop) yerleştirilerek yapılan minimal invaziv bir cerrahi yöntemidir. Bu kamera sayesinde cerrah, eklem içini büyük bir ekranda detaylı bir şekilde görebilir ve yine küçük aletlerle gerekli müdahaleleri yapabilir. Geleneksel açık cerrahiye göre daha küçük kesiler, daha az ağrı, daha düşük enfeksiyon riski ve daha hızlı iyileşme süreleri sunar. Artroskopi hakkında daha fazla bilgiye Wikipedia'dan ulaşabilirsiniz.

Ameliyat Öncesi Hazırlık Süreci

Artroskopik cerrahi öncesinde detaylı bir hazırlık süreci bulunur. Bu süreçte doktorunuz genel sağlık durumunuzu değerlendirecek, mevcut hastalıklarınızı ve kullandığınız ilaçları gözden geçirecektir. Kan testleri, EKG gibi rutin tetkiklerin yanı sıra, anestezi doktoruyla bir ön görüşme yapılır. Aspirin, kan sulandırıcı gibi ilaçların ameliyattan belirli bir süre önce kesilmesi gerekebilir. Bu dönemde sigara kullanımının bırakılması veya azaltılması da iyileşme sürecini olumlu etkileyecektir.

Omuz Artroskopik Cerrahi Nasıl Uygulanır? Adım Adım

Anestezi ve Pozisyonlandırma

Ameliyat genellikle genel anestezi altında yapılır, bu sayede hasta işlem sırasında tamamen uyur. Bazı durumlarda bölgesel anestezi (kolun uyuşturulması) de tercih edilebilir. Hasta, cerrahın omuza rahatça ulaşabilmesi için özel bir pozisyonda (genellikle plaj sandalyesi pozisyonu veya lateral dekübit pozisyonu) yatırılır. Bu pozisyonlar, cerrahi alanı optimize eder ve cerrahın görüş açısını iyileştirir.

Küçük Kesi Açılması ve Artroskopun Yerleştirilmesi

Cerrahi bölge sterilize edildikten sonra, omuz çevresinde genellikle 0.5-1 cm boyutlarında birkaç küçük kesi (portallar) açılır. İlk kesiden artroskop adı verilen, ucunda ışık ve kamera bulunan ince bir tüp eklem içine yerleştirilir. Kamera görüntüsü, ameliyathanedeki büyük bir monitöre aktarılarak cerrahın omuz ekleminin içini detaylı olarak görmesini sağlar.

Tanı ve Tedavi

Artroskop yerleştirildikten sonra, cerrah eklem içindeki yapıları (tendonlar, kıkırdak, bursa) dikkatlice inceler. Sıkışmaya neden olan sorun (örneğin iltihaplı bursa, kemik çıkıntısı veya yırtık tendon) tespit edilir. Daha sonra diğer portallardan içeri sokulan özel cerrahi aletler kullanılarak gerekli müdahaleler yapılır:

• Debridman: Hasarlı dokuların temizlenmesi.
• Bursektomi: İltihaplı bursanın çıkarılması.
• Akromiyoplasti (Dekompresyon): Sıkışmaya neden olan akromiyon kemiğinin alt kısmından tıraşlanarak rotator manşet tendonlarına daha fazla yer açılması. Bu, omuz sıkışması ameliyatının temel adımlarından biridir.
• Tendon Onarımı: Eğer rotator manşet tendonlarında yırtık varsa, bunlar özel dikişlerle onarılır.

Kesi Kapatılması

Tüm cerrahi işlemler tamamlandıktan sonra, artroskop ve cerrahi aletler çıkarılır. Küçük kesiler genellikle dikiş veya steril yapışkan bantlarla kapatılır. Üzerine steril bir pansuman uygulanır. Hastanın durumuna göre genellikle aynı gün veya ertesi gün taburcu edilir.

Ameliyat Sonrası İyileşme ve Rehabilitasyon

İlk Dönem (Hastanede ve Evde)

Ameliyat sonrası ilk dönemde ağrı kontrolü çok önemlidir. Doktorunuzun önerdiği ağrı kesicileri düzenli kullanmak rahatlamanıza yardımcı olacaktır. Omuz genellikle bir kol askısıyla (sling) sabit tutulur. Bu askının ne kadar süreyle kullanılacağı, yapılan cerrahi işleme göre doktorunuz tarafından belirlenir. Buz uygulaması, şişliği ve ağrıyı azaltmada etkili bir yöntemdir.

Fizik Tedavi Süreci

Omuz artroskopisi sonrası iyileşmenin en kritik aşamalarından biri fizik tedavidir. Doktorunuzun ve fizyoterapistinizin rehberliğinde belirlenen egzersiz programına harfiyen uymak, omuz hareketliliğini ve gücünü geri kazanmak için hayati öneme sahiptir. İlk başlarda pasif hareketler, daha sonra aktif hareketler ve güçlendirme egzersizleri yapılır. Fizik tedavi, omuz ekleminin yeniden tam fonksiyonuna kavuşmasını sağlar.

Tam İyileşme Süresi ve Beklentiler

Tam iyileşme süresi, yapılan cerrahi işlemin kapsamına, hastanın yaşına, genel sağlık durumuna ve fizik tedaviye uyumuna bağlı olarak değişir. Genellikle birkaç haftadan birkaç aya kadar sürebilir. Çoğu hasta, ameliyat sonrası ağrılarında belirgin bir azalma ve omuz fonksiyonlarında önemli bir iyileşme bekleyebilir. Ancak tam iyileşme ve eski aktivite seviyesine dönmek için sabırlı olmak ve rehabilitasyon sürecine tam bağlılık göstermek gereklidir.

Sonuç

Omuz Sıkışması Sendromu (İmpingement), doğru tanı ve tedavi ile yönetilebilen yaygın bir omuz problemidir. Konservatif tedavilere yanıt vermeyen vakalarda artroskopik cerrahi, minimal invaziv yapısı ve başarılı sonuçlarıyla modern bir çözüm sunmaktadır. Unutulmamalıdır ki, başarılı bir sonucun anahtarı sadece ameliyat değil, aynı zamanda ameliyat sonrası uygulanan disiplinli fizik tedavi ve rehabilitasyon sürecidir. Eğer omuz ağrısı çekiyorsanız, doğru teşhis ve size özel tedavi planı için mutlaka bir ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurmalısınız.