Günümüzde yaygın olarak görülen sindirim sistemi şikayetleri, yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebiliyor. Sürekli mide ağrısı, yanma, yutma güçlüğü gibi şikayetlerle karşılaştığınızda, doktorunuz size mide endoskopisi ya da diğer adıyla gastroskopi önerebilir. Bu önemli tıbbi işlem, yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının iç yüzeyini doğrudan görüntüleyerek, birçok mide probleminin ve hastalığının doğru bir şekilde teşhis edilmesini sağlar. Peki, gastroskopi ile hangi hastalıklar ve durumlar tespit edilebilir? Gelin, sindirim sistemimizin bu önemli penceresiyle neleri aydınlatabildiğimize yakından bakalım.

Mide Endoskopisi (Gastroskopi) Nedir?

Mide endoskopisi, ucunda kamera ve ışık bulunan esnek, ince bir tüp (endoskop) aracılığıyla üst sindirim sisteminin (yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağı) detaylı bir şekilde incelenmesidir. Bu yöntem sayesinde, organların iç yüzeyindeki herhangi bir anormallik, iltihaplanma, yara veya büyüme doğrudan görülebilir. Gerekirse biyopsi (doku örneği alma) alınabilir veya küçük cerrahi işlemler (polip çıkarma gibi) yapılabilir. Gastroskopi hakkında daha fazla bilgi edinmek için Wikipedia'yı ziyaret edebilirsiniz.

Mide Endoskopisi Hangi Durumlarda Gerekli Olur?

Doktorlar, genellikle aşağıdaki belirtiler veya şüpheler doğrultusunda gastroskopiye başvurur:

• Geçmeyen mide ağrısı veya yanma
• Yutma güçlüğü veya ağrılı yutkunma
• Sık sık bulantı ve kusma
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Mide kanaması şüphesi (dışkıda kan veya siyah dışkı)
• Reflü belirtilerinin ciddiyeti veya tedaviye yanıt vermemesi
• Demir eksikliği anemisi nedeni araştırılırken
• Mide kanseri taraması veya takibi

Gastroskopi ile Teşhis Edilen Başlıca Hastalıklar

Mide endoskopisi, geniş bir yelpazedeki üst sindirim sistemi hastalıklarının tanısında kilit rol oynar:

Reflü Hastalığı (Gastroözofageal Reflü)

Mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıyla oluşan reflü, endoskopi sırasında yemek borusundaki iltihaplanma (özofajit), daralmalar veya Barrett özofagusu gibi komplikasyonların varlığını tespit etmeye yardımcı olur. Bu sayede hastalığın ciddiyeti belirlenir ve uygun tedavi planı oluşturulur. Reflü hastalığı hakkında daha detaylı bilgiye Memorial Hastanesi web sitesinden ulaşabilirsiniz.

Gastrit (Mide İltihabı)

Mide zarının iltihaplanması olan gastrit, endoskopide kızarıklık, şişlik veya erozyonlar şeklinde kendini gösterir. Biyopsi ile iltihabın nedeni (örneğin Helikobakter Pilori enfeksiyonu) belirlenebilir.

Mide ve Onikiparmak Bağırsağı Ülserleri

Mide veya onikiparmak bağırsağı duvarında oluşan yaralar (ülserler) endoskopi ile doğrudan görülebilir. Kanayan ülserler endoskopik olarak tedavi edilebilir ve ülserin nedeni (H. pylori veya ilaç kullanımı gibi) biyopsi ile araştırılır.

Özofagus Barrett Sendromu

Uzun süreli reflünün bir komplikasyonu olarak yemek borusu hücrelerinin mide hücrelerine benzer bir yapıya dönüşmesidir. Bu durum kanser öncüsü olabileceği için düzenli endoskopik takip ve biyopsi gerektirir.

Çölyak Hastalığı ve Diğer Emilim Bozuklukları

Endoskopi sırasında onikiparmak bağırsağından alınan biyopsi örnekleri, çölyak hastalığı gibi glüten intoleransına bağlı emilim bozukluklarını veya diğer bağırsak hastalıklarını teşhis etmek için incelenir.

Mide ve Yemek Borusu Kanseri

Üst sindirim sisteminde oluşan kanserler endoskopi ile erken evrede tespit edilebilir. Şüpheli bölgelerden alınan biyopsilerle kesin tanı konulur ve hastalığın evresi hakkında bilgi edinilir. Erken teşhis, tedavi başarısı için hayati öneme sahiptir.

Polipler ve Diğer Kitle Lezyonları

Yemek borusu veya midede gelişen polipler (genellikle iyi huylu büyümeler) endoskopi sırasında belirlenir ve bazı durumlarda aynı seans içinde çıkarılabilir. Kötü huylu potansiyeli olan poliplerin takibi veya çıkarılması önemlidir.

Kanama Odakları ve Varisler

Üst sindirim sisteminden kaynaklanan kanamaların yeri endoskopi ile tespit edilir ve kanamayı durdurmak için çeşitli endoskopik tedaviler uygulanabilir. Özellikle karaciğer hastalığı olan kişilerde yemek borusunda gelişebilen varisler (genişlemiş damarlar) de görülebilir ve kanama riskine karşı müdahale edilebilir.

Sonuç

Mide endoskopisi (gastroskopi), sindirim sistemi şikayetlerinin nedenini anlamak ve birçok ciddi hastalığı erken evrede teşhis etmek için vazgeçilmez bir tıbbi araçtır. Yemek borusundan onikiparmak bağırsağına kadar uzanan bu kapsamlı inceleme sayesinde, reflüden ülsere, gastritten kansere kadar pek çok durum doğru ve etkin bir şekilde belirlenir. Unutmayın ki, kalıcı veya rahatsız edici sindirim sistemi sorunları yaşadığınızda bir uzmana başvurarak doğru teşhis ve tedavi yoluna gitmek sağlığınız için en önemli adımdır.