Mesane, idrarı depolayan ve zamanı geldiğinde boşaltan önemli bir organdır. Ancak bazı durumlarda mesane, yeterli kapasiteye ulaşamayabilir, yüksek basınçla çalışabilir veya nörojenik nedenlerle işlevini doğru yerine getiremeyebilir. Bu tür sorunlar yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. İşte tam da bu noktada modern ürolojinin önemli cerrahi müdahalelerinden biri olan mesane büyütme ameliyatı, tıp literatüründeki adıyla Augmentasyon Sistoplasti devreye girer. Peki, Augmentasyon Sistoplasti kimler için uygundur ve bu karmaşık süreç nasıl işler? Bu makalede, mesane büyütme ameliyatının detaylarını, endikasyonlarını ve ameliyat sürecini adım adım ele alacağız.

Augmentasyon Sistoplasti Nedir?

Augmentasyon Sistoplasti, mesanenin kapasitesini artırmak ve iç basıncını düşürmek amacıyla yapılan cerrahi bir işlemdir. Bu ameliyatta, hastanın kendi bağırsaklarından (genellikle ince bağırsak – ileum veya kalın bağırsak – sigmoid kolon) alınan bir parça kullanılarak mesanenin duvarına ekleme yapılır. Amaç, mesanenin daha fazla idrar depolayabilmesini sağlamak, mesane içindeki yüksek basıncı azaltarak böbreklerin korunmasına yardımcı olmak ve hastanın idrar tutma yeteneğini (kontinans) iyileştirmektir. Bu sayede, sık idrara çıkma, idrar kaçırma veya mesane kapasitesinin yetersizliği gibi sorunlar giderilmeye çalışılır.

Kimler İçin Uygundur? Endikasyonlar

Augmentasyon Sistoplasti, belirli ve genellikle kronik mesane problemleri olan hastalar için bir tedavi seçeneğidir. Başlıca endikasyonlar şunlardır:

Nörojen Mesane Disfonksiyonu

Omurilik yaralanmaları, spina bifida, multipl skleroz veya diğer nörolojik hastalıklar nedeniyle mesane fonksiyonlarının bozulduğu durumlardır. Bu hastalarda mesane genellikle küçük, spastik ve yüksek basınçlı olabilir, bu da böbrek hasarı riskini artırır. Bu durum, idrar depolama kapasitesinin ciddi şekilde bozulduğu anlamına gelir. Nörojenik mesane hakkında daha fazla bilgi almak için güvenilir kaynakları inceleyebilirsiniz.

Küçük veya Yüksek Basınçlı Mesane

İnterstisyel sistit, radyasyon sistiti (pelvik radyoterapi sonrası), tüberküloz sistiti veya bazı doğuştan gelen anomaliler gibi durumlar mesanenin sertleşmesine, küçülmesine ve yüksek basınçla çalışmasına yol açabilir. Bu durumlar, şiddetli ağrı, sık idrara çıkma ve idrar kaçırma gibi semptomlara neden olabilir.

Konjenital Anomaliler

Mesane ekstrofisi gibi doğuştan gelen anomalilerle doğan ve rekonstrüktif cerrahi sonrası yeterli mesane kapasitesine ulaşamayan çocuk ve yetişkinlerde Augmentasyon Sistoplasti gerekebilir.

Medikal Tedaviye Yanıt Vermeyen Durumlar

Mesane problemlerini gidermek için uygulanan ilaç tedavileri, mesane eğitimi veya diğer konservatif yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda cerrahi müdahale son çare olarak düşünülebilir.

Ameliyat Öncesi Değerlendirme ve Hazırlık Süreci

Augmentasyon Sistoplasti, önemli bir cerrahi prosedür olduğundan, ameliyat öncesi detaylı bir değerlendirme ve hazırlık süreci gerektirir:

• Kapsamlı Ürodinamik İnceleme: Mesane fonksiyonlarının, kapasitesinin ve basınçlarının ayrıntılı olarak değerlendirilmesi.
• Böbrek Fonksiyon Testleri: Böbrek sağlığının kontrolü.
• Görüntüleme Testleri: Ultrason, MR veya BT gibi testlerle böbrekler, üreterler ve mesanenin anatomik yapısının incelenmesi.
• Bağırsak Hazırlığı: Ameliyattan önceki günlerde özel bir diyet ve bağırsak temizliği.
• Hasta ve Ailesinin Bilgilendirilmesi: Ameliyatın riskleri, faydaları, alternatif tedaviler ve ameliyat sonrası süreç hakkında detaylı bilgilendirme ve onam alınması.

Ameliyat Süreci (Augmentasyon Sistoplasti Nasıl Yapılır?)

Ameliyat genellikle genel anestezi altında yapılır ve birkaç saat sürebilir:

1. Anestezi ve Pozisyonlama: Hasta genel anestezi altına alınır.
2. Karın Açılması: Cerrah, karın bölgesine bir kesi yaparak veya laparoskopik (kapalı) yöntemle karın boşluğuna ulaşır.
3. Bağırsak Segmentinin Alınması: Genellikle ince bağırsaktan (ileum) yaklaşık 15-25 cm’lik bir kısım veya kalın bağırsaktan (sigmoid kolon) uygun bir parça alınır. Bu bağırsak segmentinin kan damarları ve sinirleri korunur.
4. Mesanenin Hazırlanması: Mesane, üst kısmı açılacak şekilde uzunlamasına kesilir.
5. Bağırsak Segmentinin Mesaneye Dikilmesi: Alınan bağırsak segmenti, mesanenin açılan kısmına U şeklinde dikilerek mesane kapasitesi artırılır.
6. Kateter Yerleşimi: Ameliyat sonunda mesaneye ve bazen bağırsak segmentine geçici olarak kateterler yerleştirilir. Bu kateterler, idrarın drenajını sağlar ve mesanenin iyileşme sürecini destekler. Bu cerrahi teknik hakkında bilimsel yayınları incelemek faydalı olabilir.
7. Kapatma: Kesiler dikilerek ameliyat tamamlanır.

Ameliyat Sonrası İyileşme ve Bakım

Ameliyat sonrası iyileşme süreci birkaç hafta sürebilir:

• Hastane Yatışı: Genellikle 7-10 gün hastanede kalınır.
• Ağrı Yönetimi: Ameliyat sonrası ağrılar, ağrı kesicilerle kontrol altına alınır.
• Kateter Bakımı: Kateterler genellikle birkaç hafta yerinde kalır. Hasta ve/veya ailesine kateter bakımı eğitimi verilir.
• Kendini Kateterizasyon (KKİ): Birçok hasta, bağırsak segmenti eklenen mesanenin kendiliğinden tam olarak boşalmaması nedeniyle düzenli aralıklarla (genellikle günde 4-6 kez) kendini kateterize etmeyi öğrenmek zorunda kalır. Bu, ameliyatın başarısı için kritik öneme sahiptir.
• Potansiyel Komplikasyonlar ve İzlem: Ameliyat sonrası dönemde enfeksiyon, bağırsak fonksiyon bozuklukları, mukus üretimi gibi komplikasyonlar açısından yakın takip önemlidir.

Potansiyel Komplikasyonlar ve Riskler

Her cerrahi işlemde olduğu gibi, Augmentasyon Sistoplasti de bazı riskleri ve potansiyel komplikasyonları barındırır:

• Enfeksiyon: İdrar yolu enfeksiyonları en sık görülen komplikasyonlardandır.
• Mukus Üretimi: Bağırsak segmentinden mukus üretimi normaldir ancak bazen kateter tıkanıklığına neden olabilir.
• Metabolik Asidoz: Bağırsak segmenti, idrardaki bazı maddeleri emerek kanın pH dengesini etkileyebilir. Bu durum nadiren medikal tedavi gerektirebilir.
• Bağırsak Komplikasyonları: Bağırsak tıkanıklığı veya nadiren bağırsak perforasyonu (delinmesi) gibi durumlar görülebilir.
• Mesane Taşları: Mukus birikimi ve kateterizasyon nedeniyle mesanede taş oluşumu riski artabilir.
• Kanser Riski: Bağırsak segmentinin mesaneye eklendiği yerde uzun vadede (yıllar sonra) nadiren kanser gelişme riski artabilir, bu nedenle düzenli takip önemlidir.

Sonuç

Mesane büyütme ameliyatı (Augmentasyon Sistoplasti), ciddi mesane disfonksiyonu yaşayan hastalar için yaşam kalitesini önemli ölçüde artıran, etkili ancak kapsamlı bir cerrahi çözümdür. Kimler için uygun olduğu, hastanın özgün durumuna ve diğer tedavi seçeneklerine verdiği yanıta göre belirlenir. Süreç nasıl işler sorusunun yanıtı ise detaylı bir hazırlık, özenli bir cerrahi müdahale ve titiz bir ameliyat sonrası bakımı içerir. Bu ameliyatın potansiyel faydaları ve riskleri konusunda, alanında uzman bir üroloji hekimi ile kapsamlı bir görüşme yapmak, doğru kararı vermeniz açısından hayati önem taşımaktadır.