Grup B Streptokok (GBS), hamilelik döneminde birçok kadının taşıyıcısı olabildiği yaygın bir bakteridir. GBS pozitif anneler için doğumda antibiyotik tedavisi, bebeklerinin sağlığını korumak adına kritik bir öneme sahiptir. Bu bakteri genellikle zararsız olsa da, doğum sırasında bebeğe geçerek ciddi enfeksiyonlara yol açabilir. Bu nedenle, gebeliğin son dönemlerinde yapılan GBS taramaları ve gerekli durumlarda uygulanan antibiyotik protokolleri hayati rol oynar. Peki, bu süreçte bilmeniz gerekenler nelerdir? Bu makalede, GBS enfeksiyonunun ne olduğundan, risklerinden ve doğumda uygulanan tedavi yöntemlerinden ayrıntılı bir şekilde bahsedeceğiz.

GBS Nedir ve Neden Önemlidir?

Grup B Streptokok (Streptococcus agalactiae), vajina ve bağırsakta doğal olarak bulunabilen bir bakteri türüdür. Yetişkinlerde genellikle herhangi bir belirtiye yol açmaz ve çoğu zaman zararsızdır. Ancak, hamile kadınlarda GBS taşıyıcılığı, doğum sırasında bebeğe geçerek yenidoğanlarda ciddi enfeksiyonlara neden olabilir. Bu durum, yenidoğan sepsisi, menenjit ve zatürre gibi hayatı tehdit eden durumlara yol açabileceği için son derece ciddiye alınmalıdır.

GBS Taşıyıcılığı Ne Anlama Gelir?

GBS taşıyıcılığı, kişinin vücudunda bu bakterinin bulunması demektir. Bu durum bir enfeksiyon değil, sadece bakterinin varlığıdır. GBS taşıyıcılığı kalıcı değildir; bakteri bir süre sonra kendiliğinden kaybolabilir veya tekrar ortaya çıkabilir. Hamilelik sırasında yapılan GBS taraması, genellikle gebeliğin 35-37. haftaları arasında vajinal ve rektal sürüntü alınarak yapılır. Bu testin amacı, doğum anında bakterinin varlığını tespit etmektir.

Bebekler İçin GBS Riski

GBS pozitif annelerin bebekleri, doğum kanalından geçerken bakteriye maruz kalma riski taşır. Bu maruziyet, bebeğin henüz gelişmekte olan bağışıklık sistemi için büyük bir tehdittir. Yenidoğanlarda GBS enfeksiyonu iki şekilde ortaya çıkabilir: erken başlangıçlı (doğumdan sonraki ilk 7 gün içinde) ve geç başlangıçlı (doğumdan sonraki 7. günden sonra). Erken başlangıçlı enfeksiyonlar daha yaygın ve genellikle daha ciddidir. Antibiyotik tedavisi, erken başlangıçlı enfeksiyon riskini önemli ölçüde azaltır.

Doğumda Antibiyotik Tedavisi Ne Zaman Gerekir?

GBS pozitif olduğu tespit edilen tüm annelere doğum sırasında damar yoluyla antibiyotik tedavisi uygulanması önerilir. Bu tedavi, doğum eylemi başladığında veya su kesesi açıldığında başlatılmalıdır. Amaç, antibiyotiğin bebek doğmadan önce annenin kanına yeterince ulaşarak bakteriyi etkisiz hale getirmesidir.

Tedavi Protokolleri ve Uygulama

Doğumda GBS profilaksisi için en sık kullanılan antibiyotik penisilindir. Penisilini alerjisi olan anneler için alternatif olarak ampisilin, sefazolin veya klindamisin gibi farklı antibiyotikler kullanılabilir. Antibiyotik, doğum eylemi süresince düzenli aralıklarla verilir. Önemli olan, bebeğin doğumu anına kadar en az dört saatlik etkili antibiyotik tedavisinin sağlanmış olmasıdır.

Alerjisi Olan Anneler İçin Seçenekler

Penisilini alerjisi olan anneler için alternatif antibiyotiklerin belirlenmesi, alerjinin türüne ve şiddetine bağlıdır. Hafif alerjilerde sefazolin kullanılabilirken, ciddi alerjik reaksiyon (anafilaksi) öyküsü olan anneler için klindamisin veya vankomisin gibi daha farklı seçenekler değerlendirilir. Bu nedenle, alerji geçmişinizi doktorunuzla detaylıca paylaşmanız büyük önem taşır.

Sıkça Sorulan Sorular ve Yanıtları

GBS pozitifliği ile ilgili annelerin aklına takılan birçok soru bulunmaktadır. İşte en yaygın olanlarından bazıları:

Sezaryen Doğumda GBS Tedavisi

Planlı sezaryen doğumlarda, doğum eylemi başlamadan ve su kesesi açılmadan önce GBS taşıyıcılığı genellikle risk oluşturmaz. Bu durumlarda rutin antibiyotik tedavisine genellikle gerek duyulmaz. Ancak, doğum eylemi başlamışsa veya su kesesi açılmışsa, sezaryen olsa dahi antibiyotik tedavisi uygulanabilir. Bu kararı doktorunuzla birlikte vermelisiniz.

Doğum Sonrası GBS Takibi

Doğumdan sonra GBS pozitif annelerin bebekleri, erken enfeksiyon belirtileri açısından yakından takip edilir. Ateş, beslenme güçlüğü, letarji (halsizlik) veya solunum sıkıntısı gibi belirtiler ortaya çıktığında derhal tıbbi yardım alınmalıdır. Antibiyotik profilaksisi alan bebeklerde dahi, çok düşük de olsa enfeksiyon riski devam edebilir.

Bilinçli Olmak ve Doktorunuzla İletişim

GBS pozitifliği teşhisi, endişe verici olabilir ancak unutmayın ki bu durum yönetilebilir. En önemli şey, doktorunuzun önerilerine uymak ve doğumda gerekli önlemleri almaktır. Doğum öncesi GBS taraması yaptırmak, pozitif çıkması halinde uygun antibiyotik tedavisini almak, bebeğinizin sağlıklı bir başlangıç yapması için atabileceğiniz en önemli adımlardır.

GBS hakkında daha fazla bilgi ve kapsamlı rehberlik için Acıbadem Sağlık Grubu'nun ilgili makalesini inceleyebilirsiniz.

Unutmayın, her gebelik ve her kadın farklıdır. Kendi özel durumunuzla ilgili en doğru bilgiyi ve yönlendirmeyi, sizi takip eden kadın doğum uzmanınızdan alacaksınız. Açık iletişim kurmaktan ve sorular sormaktan çekinmeyin.