Hayatımız boyunca karşılaştığımız zorlayıcı deneyimler, bazen içimizde derin izler bırakabilir. Bu izler, zamanla anksiyete, depresyon, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) gibi çeşitli ruhsal sorunlara yol açabilir. Neyse ki, bu zorlayıcı anılarla başa çıkmak ve iyileşme yolculuğuna çıkmak için güçlü ve bilimsel temellere dayanan yöntemler mevcut. Bu yöntemlerden biri de Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme (EMDR) terapisidir. Bu makalede, EMDR terapi seansları sırasında yaşanan EMDR süreci ve EMDR aşamaları hakkında detaylı bilgi edinecek, bu güçlü terapi yönteminden neler beklemeniz gerektiğini öğreneceksiniz.

EMDR Terapisi Nedir ve Nasıl Çalışır?

EMDR, özellikle travmatik anıların ve rahatsız edici yaşam deneyimlerinin yol açtığı psikolojik sorunların tedavisinde kullanılan, kanıta dayalı bir psikoterapi yöntemidir. Dr. Francine Shapiro tarafından geliştirilen bu yöntem, beynin doğal iyileşme mekanizmasını harekete geçirmeyi hedefler. Temel prensibi, rahatsız edici anıların zihinde işlenmemiş kalması ve dolayısıyla sürekli olarak rahatsızlık vermesidir. EMDR terapisi, bu anıların beynin uygun bölümünde işlenerek adaptif bir şekilde depolanmasını sağlayarak, geçmişin şimdiki zaman üzerindeki olumsuz etkisini azaltır.

EMDR Terapi Sürecinin Aşamaları

EMDR süreci, sekiz aşamalı bir protokolü takip eder. Bu aşamalar, terapistin danışanı güvenli bir şekilde iyileşme yolculuğuna çıkarmasını sağlar. İşte bu aşamalar:

Aşama 1: Geçmişin Değerlendirilmesi ve Danışan Geçmişi

Bu ilk aşamada terapist, danışanın geçmiş yaşam deneyimlerini, travmatik anılarını ve mevcut semptomlarını anlamak için detaylı bir görüşme yapar. Danışanın güçlü yönleri ve başa çıkma becerileri de bu aşamada değerlendirilir. Terapist, EMDR’ın danışan için uygun bir tedavi yöntemi olup olmadığını belirler.

Aşama 2: Hazırlık ve Stabilizasyon

Bu aşama, terapinin en kritik bölümlerinden biridir. Terapist, danışana EMDR’ın nasıl çalıştığını açıklar, olası deneyimler hakkında bilgi verir ve seans sırasında kendini güvende hissetmesi için çeşitli başa çıkma teknikleri (örneğin, nefes egzersizleri, güvenli yer imajinasyonu) öğretir. Bu, danışanın seans sırasında ortaya çıkabilecek yoğun duygularla başa çıkabilmesini sağlamayı amaçlar.

Aşama 3: Hedef Belirleme ve Değerlendirme

Danışan, bu aşamada terapi için hedeflenecek belirli bir anıyı veya durumu belirler. Bu anıyla ilişkili en rahatsız edici görsel, inanç, duygu ve bedensel hisler tanımlanır. Anının şimdiki zamandaki rahatsızlık düzeyi (SUD skoru) ve istenen olumlu inancın geçerliliği (VOC skoru) ölçülür.

Aşama 4: Duyarsızlaştırma

Bu, EMDR terapisinin en bilinen aşamasıdır. Danışan, hedeflenen anıyı zihninde tutarken, terapist parmak hareketleri, ışık çubuğu, sesler veya titreşimler gibi çift taraflı uyarım tekniklerini uygular. Bu uyarım sırasında danışandan zihninden geçenleri, bedenindeki hisleri ve duyguları fark etmesi istenir. Amaç, anının yarattığı rahatsızlığı azaltmaktır.

Aşama 5: Yerleştirme

Duyarsızlaştırma aşamasından sonra, anının rahatsız ediciliği azaldığında, danışanın belirlediği olumlu inançlar (örneğin, “Artık güvendeyim”, “Ben yeterliyim”) zihnine yerleştirilir. Yine çift taraflı uyarım kullanılarak, olumlu inancın danışanın zihninde güçlenmesi sağlanır.

Aşama 6: Vücut Taraması

Bu aşamada danışan, hedeflenen anıyı ve olumlu inancı düşünürken vücudunu tarar. Vücudun herhangi bir yerinde kalan gerginlik, rahatsızlık veya olumsuz hisler varsa, çift taraflı uyarım ile bu hisler de işlenir. Amaç, bedende kalan son rahatsızlık belirtilerini de ortadan kaldırmaktır.

Aşama 7: Kapanış

Seansın sonunda, danışan rahat ve güvende hissettiğinden emin olunur. Terapist, danışana seans sonrası yaşanabilecek olası tepkiler hakkında bilgi verir ve gerekirse ek başa çıkma becerilerini hatırlatır. Bir sonraki seansa kadar kendini güvende hissetmesi için gerekli önlemler alınır.

Aşama 8: Yeniden Değerlendirme

Her seansın başında ve bazen birkaç seans sonra, önceki seanslarda işlenen anılar tekrar değerlendirilir. Danışanın SUD ve VOC skorları tekrar kontrol edilerek, iyileşmenin kalıcılığı ve sonraki hedefler belirlenir.

EMDR Seansları Ne Kadar Sürer ve Ne Sıklıkta Yapılır?

Bir EMDR seansı genellikle 60 ila 90 dakika arasında sürer. Seansların sıklığı ve toplam sayısı, danışanın ihtiyaçlarına, travmanın türüne ve derinliğine göre değişir. Bazı danışanlar için birkaç seans yeterli olabilirken, daha karmaşık travmalar için daha uzun süreli terapi gerekebilir. Genellikle haftada bir seans önerilir, ancak bu durum kişiye özel olarak planlanır.

EMDR Terapisinden Neler Beklenmeli?

EMDR terapisi, kişinin duygusal ve bilişsel süreçlerinde önemli değişikliklere yol açan güçlü bir yöntemdir. İşte seanslar sırasında ve sonrasında karşılaşabileceğiniz bazı durumlar:

Seans İçinde Duygusal Deneyimler

EMDR seansları sırasında, danışanlar yoğun duygusal ve bedensel tepkiler yaşayabilirler. Bu, işlenmemiş anıların yüzeye çıkmasıyla ilişkili doğal bir süreçtir. Gözyaşları, öfke, üzüntü, korku veya bedensel titremeler görülebilir. Terapist, bu süreçte danışana destek olur ve güvenli bir ortam sağlar. Unutmayın ki bu tepkiler, iyileşme sürecinin bir parçasıdır.

Seanslar Arası Yaşanabilecekler

Bazı danışanlar, EMDR seansları arasında rüyaların artması, anıların zihinlerine daha sık gelmesi veya duygusal dalgalanmalar yaşayabilirler. Bu geçici durumlar, beynin işleme sürecine devam ettiğini gösterir. Bu dönemde öğretilen başa çıkma tekniklerini kullanmak ve herhangi bir yoğun rahatsızlığı terapistinizle paylaşmak önemlidir.

İyileşme Yolculuğunda Beklentiler

EMDR terapisi, travmatik anıların etkisini azaltırken, kişisel gelişim ve güçlenme fırsatları da sunar. Terapi sonunda, danışanlar genellikle anılarının üzerlerindeki olumsuz etkisinin azaldığını, kendilerine ve dünyaya karşı daha olumlu bir bakış açısı geliştirdiklerini, ruhsal sağlıklarının genel olarak iyileştiğini ve yaşam kalitelerinin arttığını bildirirler.

Sonuç

EMDR terapi seansları, geçmişin acı veren gölgelerinden kurtulmak ve daha sağlıklı bir geleceğe adım atmak isteyenler için umut vadeden bir yoldur. Sekiz aşamalı EMDR süreci, titizlikle uygulandığında, bireylerin travmatik anılarını güvenli bir şekilde işlemelerini ve bu deneyimlerin yol açtığı rahatsızlıklardan kurtulmalarını sağlar. Eğer siz de geçmişin yükleriyle yaşıyor ve profesyonel destek arıyorsanız, EMDR terapisi hakkında bir uzmana danışarak bu iyileşme yolculuğuna ilk adımı atabilirsiniz. Unutmayın, her bireyin iyileşme süreci benzersizdir ve sabırla, doğru rehberlikle bu yolu başarıyla kat edebilirsiniz.