Omuz bölgesinde hissedilen ağrı ve hareket kısıtlılığı, günlük yaşam kalitesini önemli ölçüde düşürebilen yaygın şikayetlerdendir. Bu şikayetlerin en inatçı nedenlerinden biri de "donuk omuz" olarak bilinen adeziv kapsülittir. Ağrılı ve hareket kısıtlılığıyla seyreden bu durum, yaşamı adeta durma noktasına getirebilir. Konservatif donuk omuz tedavisi yöntemlerinden yeterli fayda sağlanamadığında, cerrahi seçenekler gündeme gelir. Özellikle artroskopi, yani kapalı omuz ameliyatı, donuk omuzda artroskopi ile etkili bir çözüm sunabilmektedir. Peki, bu modern cerrahi yöntem kimler için uygun ve sonuçları nelerdir?

Donuk Omuz Nedir ve Neden Önemlidir?

Donuk omuz (adeziv kapsülit), omuz eklemini saran kapsülün kalınlaşması ve iltihaplanması sonucu ortaya çıkan, ağrılı ve giderek artan hareket kısıtlılığıyla karakterize bir rahatsızlıktır. Genellikle 40-60 yaş arası bireylerde görülür ve kadınlarda daha sık rastlanır. Hastalık, genellikle üç evrede ilerler:

• Donma Evresi (Freezing Phase): Ağrı giderek artar ve hareket kısıtlılığı başlar. Bu evre birkaç ay sürebilir.
• Donuk Evre (Frozen Phase): Ağrı azalabilir ancak omuz hareketlerindeki kısıtlılık belirginleşir ve günlük aktiviteleri ciddi şekilde engeller. Bu evre 4-12 ay sürebilir.
• Çözülme Evresi (Thawing Phase): Omuz hareketliliği yavaş yavaş geri dönmeye başlar. Bu evre 6 ay ile 2 yıl arasında değişebilir.

Donuk omuz, kişinin uyku düzenini bozabilir, giyinme, saç tarama gibi basit işleri bile imkansız hale getirebilir, dolayısıyla yaşam kalitesini derinden etkiler.

Konservatif Tedavi Yöntemleri ve Sınırları

Donuk omuzun ilk basamak tedavisinde genellikle cerrahi olmayan yaklaşımlar tercih edilir. Bunlar arasında ağrı kesiciler, antienflamatuar ilaçlar, fizik tedavi ve rehabilitasyon egzersizleri, kortikosteroid enjeksiyonları ve hidrodistansiyon (eklem kapsülüne sıvı enjeksiyonu) bulunur. Bu yöntemler, birçok hastada ağrıyı azaltmaya ve hareket kısıtlılığını gidermeye yardımcı olabilir. Ancak bazı inatçı vakalarda, aylarca süren tedavilere rağmen yeterli iyileşme sağlanamaz. İşte bu noktada, cerrahi seçenekler, özellikle artroskopi, devreye girebilir.

Artroskopi Nedir ve Donuk Omuz Tedavisinde Nasıl Kullanılır?

Artroskopi, eklem içine küçük kesiler aracılığıyla sokulan ince bir kamera (artroskop) ve özel cerrahi aletler yardımıyla yapılan minimal invaziv bir cerrahi yöntemdir. Geleneksel açık cerrahiye göre daha az doku hasarı, daha küçük yara izleri ve genellikle daha hızlı iyileşme süreçleri sunar.

Donuk omuz tedavisinde artroskopi, omuz eklem kapsülünün kalınlaşmış ve yapışıklık gösteren bölgelerini cerrahi olarak gevşetmek için kullanılır. Bu işleme "kapsüler gevşetme" veya "artroskopik kapsül gevşetme" adı verilir. Cerrah, artroskop aracılığıyla eklemin içini görerek, özel aletlerle kapsüldeki sertleşmiş, daralmış ve iltihaplı bölgeleri serbest bırakır. Böylece omuzun hareket açıklığı artırılır ve ağrı hafifletilir.

Donuk Omuz Tedavisinde Artroskopi: Kimler İçin Uygundur?

Artroskopik cerrahi, donuk omuz tedavisinde herkes için ilk tercih değildir. Genellikle aşağıdaki durumları karşılayan hastalar için uygun bir seçenek olarak değerlendirilir:

• Konservatif Tedavinin Başarısızlığı: En az 6 ay, genellikle 9-12 ay süren fizik tedavi, ilaç tedavisi ve enjeksiyonlara rağmen ağrı ve hareket kısıtlılığında belirgin bir iyileşme olmayan hastalar.
• Şiddetli Ağrı ve Fonksiyon Kaybı: Günlük yaşam aktivitelerini ciddi şekilde kısıtlayan, şiddetli ve kronik omuz ağrısı çeken bireyler.
• İyi Genel Sağlık Durumu: Anestezi almasına engel teşkil edecek ciddi sistemik hastalığı olmayan, genel sağlık durumu iyi olan hastalar. Diyabet gibi bazı kronik hastalıklar artroskopik tedaviye yanıtı etkileyebilir, bu nedenle hastanın durumu detaylıca değerlendirilmelidir.
• Hastanın İş Birliği: Ameliyat sonrası rehabilitasyon programına aktif olarak katılmaya istekli ve motive hastalar. Zira cerrahi başarının önemli bir kısmı, ameliyat sonrası fizik tedaviye bağlıdır.

Karar, ortopedi ve travmatoloji uzmanının yapacağı detaylı muayene, görüntüleme testleri (MRG gibi) ve hastanın genel durumu dikkate alınarak verilmelidir. Sağlık Bakanlığı gibi resmi kurumların da vurguladığı gibi, her tıbbi müdahalede kişiselleştirilmiş bir yaklaşım esastır.

Artroskopi Ameliyatının Avantajları ve Beklenen Sonuçları Nelerdir?

Donuk omuz tedavisinde artroskopi, uygun vakalarda birçok avantaj sunar ve yüz güldürücü sonuçlar elde edilmesini sağlayabilir:

Ameliyatın Avantajları:

• Minimal İnvaziv Yaklaşım: Küçük kesiler sayesinde daha az ağrı, daha az kan kaybı ve daha az yara izi.
• Hızlı İyileşme Süreci: Geleneksel açık cerrahiye göre genellikle daha kısa hastanede kalış süresi ve daha hızlı günlük aktivitelere dönüş.
• Doğrudan Görselleştirme: Cerrah, eklemin içini doğrudan görerek yapışıklıkları ve iltihabı daha hassas bir şekilde serbest bırakabilir.
• Ağrıda Azalma: Kapsül gevşetildikten sonra genellikle ameliyat sonrası erken dönemde ağrıda belirgin bir rahatlama görülür.
• Hareket Kısıtlılığının Giderilmesi: Ameliyatın birincil amacı, omuzun hareket açıklığını artırmak ve eski fonksiyonel kapasitesine ulaşmasını sağlamaktır.

Beklenen Sonuçları Nelerdir?

Artroskopik kapsül gevşetme ameliyatından sonra hastaların çoğu, ağrılarında belirgin bir azalma ve omuz hareketlerinde önemli bir iyileşme yaşar. Başarı oranı oldukça yüksektir. Ancak, ameliyatın tek başına yeterli olmadığını unutmamak gerekir. Ameliyat sonrası fizyoterapi ve rehabilitasyon programı, elde edilen hareketliliğin korunması ve güçlendirilmesi için hayati öneme sahiptir. Düzenli egzersizler ve fizyoterapist eşliğinde yapılan çalışmalar, tam iyileşme sürecini hızlandırır ve tekrarlama riskini minimize eder.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci ve Rehabilitasyon

Ameliyat sonrası dönem, hastanın aktif katılımını gerektirir. Cerrahınız ve fizyoterapistiniz, size özel bir rehabilitasyon planı oluşturacaktır. Bu plan genellikle şunları içerir:

• Erken Hareket: Ameliyat sonrası ilk günden itibaren kontrollü omuz hareketlerine başlanır.
• Fizik Tedavi Seansları: Uzman kontrolünde yapılan egzersizler, omuz ekleminin esnekliğini ve gücünü geri kazandırmayı hedefler.
• Ağrı Yönetimi: İyileşme sürecindeki ağrıları kontrol altına almak için ilaçlar reçete edilebilir.

Tam iyileşme süreci, hastadan hastaya değişmekle birlikte genellikle birkaç aydan bir yıla kadar sürebilir. Bu süreçte sabırlı olmak ve tedavi planına sadık kalmak, başarılı bir sonuç için kritik öneme sahiptir.

Sonuç olarak, donuk omuz tedavisinde artroskopi, konservatif yöntemlerle sonuç alınamayan inatçı vakalar için etkili ve güvenilir bir cerrahi seçenektir. Uygulamadan önce uzman bir hekimle detaylı bir değerlendirme yapmak ve ameliyat sonrası rehabilitasyon sürecine titizlikle uymak, başarılı bir iyileşme ve fonksiyonel omuz hareketliliğine kavuşmak için hayati adımlardır.