Omuz bölgesinde hissedilen ağrı ve beraberindeki hareket kısıtlılığı, günlük yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyebilir. Bu sorunların en yaygın ve inatçı nedenlerinden biri olan Donuk Omuz, tıbbi adıyla Adheziv Kapsülit, omuz eklemini çevreleyen kapsülün kalınlaşması ve sertleşmesiyle karakterize bir durumdur. Özellikle 40-60 yaş arası bireylerde ve diyabet hastalarında daha sık görülen bu rahatsızlık, uzun süreli bir iyileşme süreci gerektirebilir. Peki, donuk omuz belirtileri nelerdir, nasıl teşhis edilir ve en önemlisi, bu can sıkıcı durumdan kurtulmak için hangi donuk omuz tedavi yöntemleri uygulanır? Bu kapsamlı rehberimizde, adheziv kapsülitin derinliklerine inecek, tanı süreçlerini açıklayacak ve modern tıbbın sunduğu tüm tedavi seçeneklerini sizinle paylaşacağız.

Donuk Omuz (Adheziv Kapsülit) Nedir?

Donuk Omuz, omuz eklemini saran kapsülün iltihaplanması, kalınlaşması ve yapışkan hale gelmesi sonucu oluşan bir durumdur. Bu durum, eklemin hareket kabiliyetini önemli ölçüde kısıtlar ve şiddetli ağrıya yol açar. Genellikle üç evrede ilerler:

Donuk Omuz Evreleri

• Donma Evresi (Ağrılı Evre): Bu başlangıç evresinde, omuzda giderek artan ağrı hissedilir ve hareket kısıtlılığı yavaş yavaş başlar. Ağrı özellikle geceleri artabilir. Bu evre genellikle 6 hafta ile 9 ay arasında sürebilir.
• Donuk Evre (Sertleşme Evresi): Ağrı bu evrede hafiflemeye başlasa da, omuz hareketleri belirgin şekilde kısıtlanır. Günlük aktiviteleri yapmak zorlaşır. Bu evre 4 ile 12 ay sürebilir.
• Çözülme Evresi (İyileşme Evresi): Omuz hareketliliğinin yavaş yavaş geri kazanıldığı evredir. Ağrı azalır ve eklemin esnekliği artar. Bu evre 5 ay ile 2 yıl arasında sürebilir ve bazı hastalarda tam iyileşme sağlanamayabilir. Donuk omuz hakkında daha fazla bilgi için Wikipedia'daki ilgili maddeyi ziyaret edebilirsiniz.

Donuk Omuz Belirtileri Nelerdir?

Adheziv kapsülitin başlıca belirtileri şunlardır:

• Şiddetli Omuz Ağrısı: Genellikle künt ve derinde hissedilen ağrı, omuzun belirli hareketleriyle artar. Gece ağrıları uyku düzenini bozabilir.
• Omuz Hareket Kısıtlılığı: Kolu yukarı kaldırmak, arkaya götürmek veya dışa çevirmek gibi hareketlerde belirgin zorluk ve kısıtlılık yaşanır. Bu kısıtlılık, pasif hareketlerde bile hissedilir.
• Günlük Aktivitelerde Zorlanma: Saç tarama, giyinme, araç kullanma gibi basit günlük işler bile ağrılı ve zor hale gelebilir.
• Kas Zayıflığı: Uzun süreli hareketsizlik nedeniyle omuz çevresindeki kaslarda zayıflık oluşabilir.

Tanı Süreci: Donuk Omuz Nasıl Teşhis Edilir?

Donuk omuz tanısı genellikle bir ortopedi veya fizik tedavi uzmanı tarafından konulur. Tanı süreci genellikle şu adımları içerir:

• Hasta Öyküsü ve Fizik Muayene: Doktor, hastanın şikayetlerini dinler, ağrının başlangıcını ve şiddetini değerlendirir. Ardından omuzun aktif ve pasif hareket açıklığını kontrol ederek kısıtlılık derecesini belirler.
• Görüntüleme Yöntemleri:
• Röntgen: Genellikle diğer omuz problemlerini (kireçlenme, kemik kırıkları vb.) elemek için kullanılır. Donuk omuzda röntgen bulguları genellikle normaldir.
• Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG): Omuz kapsülündeki kalınlaşma ve iltihabı daha net göstermesi açısından değerli olabilir.

Kapsamlı Donuk Omuz Tedavi Yöntemleri

Donuk omuz tedavisi, rahatsızlığın evresine ve şiddetine bağlı olarak çeşitlilik gösterir. Amaç, ağrıyı azaltmak ve omuz hareketliliğini geri kazandırmaktır. Çoğu zaman konservatif yöntemlerle başarılı sonuçlar alınır.

Konservatif Tedavi Yaklaşımları

• İlaç Tedavisi: Ağrı ve iltihabı kontrol altına almak için non-steroid anti-enflamatuar ilaçlar (NSAİİ'ler) reçete edilebilir. Şiddetli ağrı durumlarında doktor kontrolünde kas gevşeticiler veya daha güçlü ağrı kesiciler kullanılabilir.
• Fizik Tedavi ve Egzersizler: Donuk omuz tedavisinin temelini oluşturur. Uzman bir fizyoterapist eşliğinde yapılan özel esneme ve güçlendirme egzersizleri, kapsülün esnekliğini artırarak hareket açıklığını geri kazandırmayı hedefler. Evde düzenli olarak yapılması gereken egzersizler tedavi başarısı için kritik öneme sahiptir.
• Enjeksiyonlar:
• Kortikosteroid Enjeksiyonları: Ağrı ve iltihabı azaltmak için doğrudan omuz eklemine kortikosteroid enjekte edilebilir. Genellikle kısa süreli rahatlama sağlar ve fizik tedaviye devam etmek için bir fırsat yaratır.
• Hidrodilatasyon: Omuz eklemine steril sıvı enjekte edilerek kapsülün gerilmesi ve gevşetilmesi işlemidir.
• PRP (Plateletten Zengin Plazma) Enjeksiyonları: Son yıllarda popülerleşen bu tedavi, kişinin kendi kanından elde edilen iyileştirici hücrelerin ekleme enjekte edilmesi prensibine dayanır.

İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'nün donuk omuz hakkındaki bilgilendirme sayfasını buradan inceleyebilirsiniz.

Cerrahi Tedavi Seçenekleri

Konservatif tedavi yöntemleri ile 6-12 ay içinde sonuç alınamayan veya şiddetli hareket kısıtlılığı yaşayan hastalarda cerrahi seçenekler değerlendirilebilir.

• Artroskopik Kapsüler Gevşetme: Bu minimal invaziv cerrahi yöntemde, omuz eklemine küçük kesilerle girilerek endoskopik aletler yardımıyla kalınlaşmış ve yapışmış kapsül dokusu serbestleştirilir. Bu sayede eklemin hareketliliği artırılır. Ameliyat sonrası dönemde agresif fizik tedavi rehabilitasyonu hayati öneme sahiptir.

Donuk Omuzdan Korunma ve Rehabilitasyon

Donuk omuzun kesin bir korunma yöntemi olmasa da, bazı risk faktörlerini minimize etmek faydalı olabilir:

• Diyabet, tiroid hastalıkları gibi kronik rahatsızlıkların iyi yönetimi.
• Omuz travmaları veya ameliyat sonrası erken dönemde kontrollü hareket ve egzersiz programlarına uyum.
• Erken dönemde omuz ağrısı ve hareket kısıtlılığı başladığında bir uzmana başvurmak.

Rehabilitasyon süreci, ameliyat olsun ya da olmasın, tedavinin ayrılmaz bir parçasıdır. Fizyoterapist eşliğinde düzenli egzersizlerin yapılması, omuzun tam hareket kabiliyetini geri kazanması ve tekrar donmasını önlemek için hayati öneme sahiptir. Sabır ve disiplin, bu süreçte en büyük yardımcılarınız olacaktır.

Donuk omuz (adheziv kapsülit), yaşam kalitesini olumsuz etkileyen inatçı bir rahatsızlık olabilir. Ancak doğru tanı, sabırlı ve kapsamlı bir tedavi yaklaşımıyla belirtiler kontrol altına alınabilir ve omuz hareketliliği büyük ölçüde geri kazandırılabilir. Unutmayın ki, her bireyin durumu farklıdır ve en uygun tedavi planı için mutlaka bir sağlık profesyoneliyle görüşmek gereklidir. Erken teşhis ve düzenli tedavi, iyileşme sürecinizi hızlandıracak ve sizi daha konforlu bir yaşama taşıyacaktır.