Boyun omurilik kanal darlığı (servikal spinal stenoz), omuriliği çevreleyen kemik kanalın daralmasıyla ortaya çıkan ciddi bir sağlık sorunudur. Bu durum, omuriliğe ve ondan çıkan sinir köklerine baskı yaparak çeşitli nörolojik belirtilere yol açabilir. Özellikle el uyuşması, kas güçsüzlüğü ve yürüme zorluğu gibi şikayetler, boyun omurilik kanal darlığının en belirgin ve uyarıcı işaretleri arasında yer alır. Vücudumuzun hayati merkezlerinden biri olan omuriliğin sıkışması, kişinin yaşam kalitesini ciddi ölçüde etkileyebilir ve zamanında müdahale edilmezse kalıcı hasarlara yol açabilir. Bu makalede, boyun omurilik kanal darlığının önemli belirtilerini, nedenlerini ve erken teşhisin önemini detaylı bir şekilde ele alacağız.

Boyun Omurilik Kanal Darlığı Nedir?

Boyun omurilik kanal darlığı, omurganın boyun bölgesindeki omurların içinden geçen ve omuriliği barındıran kanalın çeşitli nedenlerle daralması durumudur. Bu daralma, omurilik ve sinirler üzerinde basınç oluşturarak fonksiyon bozukluklarına neden olur. En sık yaşa bağlı dejeneratif değişiklikler (kireçlenme, disk fıtıkları, bağ dokusunun kalınlaşması) sonucu görülse de, travma veya doğuştan gelen yapısal bozukluklar da darlığa yol açabilir.

Önemli Belirtiler: El Uyuşması, Yürüme Zorluğu ve Dahası

Boyun omurilik kanal darlığının belirtileri, darlığın şiddetine, konumuna ve omurilik üzerindeki baskının derecesine göre değişiklik gösterebilir. Genellikle yavaş ilerler ve zamanla kötüleşir.

El Uyuşması ve Güç Kaybı

• El ve Parmaklarda Uyuşma/Karıncalanma: En sık görülen belirtilerden biridir. Özellikle ellerde ve parmaklarda hissedilen uyuşma, karıncalanma veya elektriklenme hissi yaygındır.
• Kaba Motor Beceri Kaybı: İnce işleri yapmada zorluk (düğme ilikleme, yazı yazma, çatal bıçak kullanma gibi günlük aktivitelerde beceriksizlik) gözlenebilir.
• Kas Güçsüzlüğü: El ve kollarda güç kaybı, nesneleri tutmada zorlanma veya düşürme eğilimi olabilir.

Yürüme Zorluğu ve Denge Kaybı

• Dengesizlik ve İstikrarsızlık: Yürürken dengeyi kaybetme, tökezleme veya düşme eğilimi. Özellikle karanlıkta veya engebeli zeminde bu durum daha belirginleşir.
• Ayaklarda Zayıflık ve Uyuşma: Bacaklarda güçsüzlük, ağırlık hissi, yürüme mesafesinde azalma ve ayaklarda uyuşma görülebilir.
• Spastik Yürüyüş: Kaslardaki sertlik nedeniyle bacakların kontrolsüz, robotik bir şekilde hareket ettiği spastik bir yürüyüş paterni gelişebilir.

Boyun ve Kol Ağrısı

• Boyun Ağrısı: Boyun bölgesinde sürekli veya zaman zaman hissedilen ağrı. Hareketle artabilir.
• Kola Yayılan Ağrı (Radikülopati): Omurilikten çıkan sinir köklerinin sıkışması sonucu omuzdan kola, hatta parmaklara kadar yayılan keskin, elektrik çarpması tarzında ağrı.

Diğer Nörolojik Belirtiler

• Refleks Bozuklukları: Derin tendon reflekslerinde artış veya azalma görülebilir.
• İdrar ve Gaita Kontrol Sorunları: İleri vakalarda mesane veya bağırsak fonksiyonlarında bozulma (idrar kaçırma veya kabızlık) ortaya çıkabilir. Bu, ciddi bir acil durum işareti olabilir.
• Duyusal Kayıplar: Vücudun belirli bölgelerinde dokunma, sıcaklık veya titreşim hissinde azalma.

Nedenleri ve Risk Faktörleri

Boyun omurilik kanal darlığına yol açan başlıca nedenler şunlardır:

• Dejeneratif Hastalıklar (Yaşlanma): En sık görülen neden; yaşla birlikte omurlarda kireçlenme (osteofit oluşumu), disklerde yıpranma ve fıtıklaşma, omurga bağlarının kalınlaşması.
• Boyun Fıtığı: Özellikle büyük ve omurilik kanalına doğru baskı yapan fıtıklar.
• Omurga Travmaları: Kırıklar, çıkıklar veya ciddi darbeler sonucu kanalın daralması.
• Doğuştan Gelen Darlık (Konjenital Stenoz): Bazı kişilerde omurilik kanalı doğuştan daha dar olabilir.
• Tümörler veya Kistler: Omurilik veya çevresinde büyüyen kitleler.

Ne Zaman Doktora Başvurmalı?

Yukarıda bahsedilen belirtilerden herhangi birini, özellikle **el uyuşması**, **yürüme zorluğu** veya denge kaybı gibi şikayetleri düzenli olarak yaşıyorsanız, vakit kaybetmeden bir nöroloji veya beyin ve sinir cerrahisi uzmanına başvurmanız büyük önem taşır. Erken teşhis, hastalığın ilerlemesini durdurmak ve kalıcı hasarı önlemek için kritik rol oynar.

Tanı ve Tedavi Yöntemleri

Tanı, detaylı fizik muayene, nörolojik değerlendirme ve görüntüleme yöntemleriyle (MRG, BT) konulur. Tedavi, darlığın şiddetine ve belirtilerin derecesine göre belirlenir. Konservatif tedaviler (ilaçlar, fizik tedavi) semptomları hafifletmeye yardımcı olabilirken, ciddi vakalarda veya ilerleyici nörolojik kayıplarda cerrahi müdahale (dekompresyon ameliyatları) omurilik üzerindeki baskıyı kaldırmak için gerekli olabilir.

Referanslar ve Daha Fazla Bilgi:

• Servikal Spondilotik Miyelopati (Boyun Omurilik Hastalığı) - Wikipedia
• Boyun Omurilik Kanal Darlığı - Acıbadem Sağlık Grubu