Boyun ağrısı şikayetiyle doktora giden birçok kişinin ortak endişesi, acaba bu ağrıların altında boyun fıtığı mı yatıyor sorusudur. Günümüzün hareketsiz yaşam tarzı, uzun saatler bilgisayar başında veya akıllı telefonlarla vakit geçirme alışkanlığı, boynumuz üzerindeki yükü artırarak fıtık riskini maalesef yükseltiyor. Özellikle kol ağrısı, ellerde ve parmaklarda hissedilen uyuşma ya da açıklanamayan baş ağrısı gibi belirtilerle kendini gösteren boyun fıtığı (servikal disk hernisi), yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürebilen bir rahatsızlıktır. Peki, bu rahatsızlığın belirtileri nelerdir ve bu belirtiler birbiriyle nasıl bir ilişki içindedir? Gelin, bu karmaşık ancak anlaşılır konuyu birlikte inceleyelim.

Boyun Fıtığı (Servikal Disk Hernisi) Nedir?

Boyun fıtığı, omurgamızın boyun bölgesindeki (servikal omurga) yedi adet omur arasında yer alan disklerin, yaşlanma, travma veya yanlış duruş gibi nedenlerle yıpranması ve içerisindeki jel benzeri maddenin dışarıya doğru taşması durumudur. Bu taşan madde, omurilik kanalından geçen sinirlere baskı yaparak çeşitli semptomlara yol açar. Tıp literatüründe “servikal disk hernisi” olarak adlandırılan bu durum, halk arasında yaygın olarak boyun fıtığı olarak bilinir. Nadiren kullanılan “lutleri” ifadesi, muhtemelen disklerin seviyesine veya hasarına işaret eden bir yerel ifade olabilir.

Neden Ortaya Çıkar?

Boyun fıtığının ortaya çıkmasında birçok faktör etkilidir. Bunların başında; yaşlanmaya bağlı disk dejenerasyonu, boyun bölgesine alınan travmalar (trafik kazaları, düşmeler), kötü duruş alışkanlıkları (özellikle bilgisayar veya telefon kullanımı sırasında), ağır yük kaldırma, genetik yatkınlık ve sigara kullanımı sayılabilir. Disklere binen aşırı ve yanlış yük, zamanla disk yapısının bozulmasına ve fıtıklaşmaya zemin hazırlar.

Boyun Fıtığının Belirtileri Nelerdir?

Boyun fıtığının belirtileri, fıtığın yeri, büyüklüğü ve sinirlere yaptığı baskının şiddetine göre değişiklik gösterir. Ancak bazı temel boyun fıtığı belirtileri vardır ki bunlar hemen her vakada karşılaşılır:

Kol Ağrısı ve Yayılımı (Radikülopati)

Boyun fıtığının en karakteristik belirtilerinden biri, sinir köklerine olan baskı nedeniyle ortaya çıkan kol ağrısıdır. Bu ağrı genellikle boyundan başlayıp omuza, kola, ön kola ve hatta parmaklara kadar yayılabilir. Ağrının yayılım paternine bakarak, hangi sinir kökünün etkilendiği hakkında önemli ipuçları elde edilebilir. Bu duruma tıpta “servikal radikülopati” denir ve ağrı genellikle keskin, elektrik çarpması gibi veya yanıcı nitelikte olabilir.

Ellerde ve Kollarda Uyuşma, Karıncalanma

Sinirler sadece ağrı duyusunu değil, aynı zamanda dokunma ve pozisyon duyularını da taşır. Bu nedenle, fıtığın sinirlere yaptığı baskı sonucunda kollarda, ellerde ve parmaklarda uyuşma, karıncalanma (iğnelenme) veya hissizlik görülebilir. Bu hisler, özellikle uzun süre aynı pozisyonda kalındığında veya gece uyku sırasında daha belirgin hale gelebilir. Bazı durumlarda kas güçsüzlüğü de eşlik edebilir, bu da günlük işleri yapmada zorluklara yol açabilir.

Baş Ağrısı ve Boyun Fıtığı İlişkisi

Boyun fıtığı ile baş ağrısı arasındaki ilişki, sıkça göz ardı edilen ancak önemli bir noktadır. Özellikle üst servikal omurlar ve bunların etrafındaki sinirler etkilendiğinde, başın arka kısmından şakaklara veya gözlere doğru yayılan gerilim tipi baş ağrıları ortaya çıkabilir. Bu baş ağrıları genellikle boyun hareketleriyle kötüleşir ve kronikleşme eğilimindedir. Boyun fıtığının neden olduğu kas spazmları da baş ağrısını tetikleyebilir veya şiddetlendirebilir. Bu konuda daha detaylı bilgi için Servikal disk hernisi (Boyun fıtığı) hakkında bilgi edinebilirsiniz.

Diğer Belirtiler

• Boyun Ağrısı ve Sertliği: Boyun fıtığının en temel belirtisidir ve genellikle ilk ortaya çıkan şikayetlerdendir.
• Kas Güçsüzlüğü: Etkilenen sinirin beslediği kaslarda güç kaybı meydana gelebilir, bu da objeleri tutmada zorluk veya kolu kaldırmada güçsüzlük şeklinde kendini gösterebilir.
• Refleks Kaybı: Nörolojik muayenede etkilenen sinir köküne karşılık gelen reflekslerde azalma veya kayıp tespit edilebilir.
• Denge Kaybı (Nadir): Omuriliğin doğrudan etkilendiği durumlarda yürüme bozuklukları ve denge kaybı gibi daha ciddi belirtiler ortaya çıkabilir.

Ne Zaman Doktora Gitmeli?

Eğer yukarıda bahsedilen kol ağrısı, uyuşma, güçsüzlük veya şiddetli baş ağrısı gibi belirtilerden birini veya birkaçını yaşıyorsanız, özellikle bu belirtiler günlük yaşamınızı etkilemeye başladıysa veya zamanla kötüleşiyorsa, mutlaka bir sağlık uzmanına başvurmalısınız. Erken teşhis ve doğru tedavi, boyun fıtığının ilerlemesini durdurmak ve kalıcı hasarları önlemek açısından hayati öneme sahiptir. Uzman bir doktor, durumunuzu değerlendirerek size en uygun tedavi yolunu belirleyecektir. Örneğin, boyun fıtığı tedavisi için farklı yöntemler bulunmaktadır; bu yöntemler hakkında detaylı bilgiye Acıbadem Sağlık Grubu'nun sayfasından ulaşabilirsiniz.

Teşhis ve Tedavi Yöntemleri

Boyun fıtığı teşhisi genellikle fizik muayene ve radyolojik görüntüleme yöntemleriyle konulur. Tedavi ise fıtığın şiddetine ve hastanın semptomlarına göre konservatif (ameliyatsız) veya cerrahi yöntemlerle yapılabilir.

Tanı Süreci

Doktorunuz öncelikle detaylı bir fiziksel muayene yapacak, reflekslerinizi, kas gücünüzü ve duyu testlerinizi değerlendirecektir. Ardından, manyetik rezonans görüntüleme (MRG) fıtığın yerini, büyüklüğünü ve sinirlere olan baskısını net bir şekilde göstermede en etkili yöntemdir. Bilgisayarlı tomografi (BT) veya röntgen de yardımcı tetkikler olarak kullanılabilir.

Konservatif Tedaviler

Boyun fıtığı vakalarının çoğu, ameliyatsız yöntemlerle tedavi edilebilir. Bu yöntemler şunları içerir:

• İlaç Tedavisi: Ağrı kesiciler, kas gevşeticiler ve antienflamatuar ilaçlar semptomları hafifletmek için kullanılır.
• Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon: Boyun kaslarını güçlendirme, esnekliği artırma ve doğru duruş alışkanlıkları kazandırma amacı taşır. Isı, elektrik stimülasyonu, masaj gibi uygulamalar da yapılabilir.
• Boyunluk Kullanımı: Kısa süreli boyunluk kullanımı, boynu dinlendirerek ağrıyı azaltabilir.
• Enjeksiyonlar: Nadiren, ağrının şiddetli olduğu durumlarda sinir köküne veya faset eklemlere yapılan steroid enjeksiyonları düşünülebilir.

Cerrahi Tedavi

Konservatif tedavilere yanıt vermeyen, ilerleyici kas güçsüzlüğü olan, dayanılmaz ağrı çeken veya omurilik basısı nedeniyle nörolojik kayıplar yaşayan hastalarda cerrahi tedavi düşünülebilir. Cerrahi yöntemler arasında diskektomi (fıtıklaşan diskin çıkarılması) ve füzyon (omurların birbirine sabitlenmesi) veya yapay disk replasmanı gibi seçenekler bulunur. Hangi yöntemin uygun olduğuna, hastanın durumu ve fıtığın özelliklerine göre cerrah karar verir.

Boyun fıtığı, doğru yaklaşıldığında kontrol altına alınabilen bir rahatsızlıktır. Belirtileri göz ardı etmeyin ve uzman bir hekimden destek almaktan çekinmeyin. Unutmayın, sağlığınız sizin en değerli varlığınızdır.