Diş hekimliğinde uzun yıllar boyunca kullanılan amalgam dolgular, dayanıklılıkları ve uygun maliyetleri nedeniyle tercih edilmiş olsa da, gri metalik görünümleri ve cıva içermeleri nedeniyle son yıllarda tartışma konusu olmuştur. Gelişen teknolojiyle birlikte, estetik ve sağlık kaygıları taşıyan birçok kişi, mevcut amalgam dolguyu kompozit dolguyla değiştirmek seçeneğini değerlendirmektedir. Peki, bu değişim gerçekten gerekli mi, ne gibi kompozit dolgu avantajları sunuyor ve amalgam dolgu değişimi sürecinde nelere dikkat etmek gerekiyor? Bu rehberimizde, eski amalgam dolgu sökümü ve yeni nesil estetik dolgulara geçişin tüm detaylarını sizin için derledik.

Amalgam Dolgular Neden Değiştirilir?

Amalgam dolguların değiştirilmesi için birden fazla sebep bulunmaktadır:

• Estetik Kaygılar: En yaygın nedenlerden biri, amalgam dolguların koyu renginin gülüş estetiğini olumsuz etkilemesidir. Özellikle ön dişlerde veya çok görünen arka dişlerde metalik görünüm rahatsız edici olabilir.
• Sağlık Endişeleri: Amalgam dolguların yaklaşık %50'si cıva içerir. Her ne kadar Dünya Sağlık Örgütü ve birçok sağlık kuruluşu amalgam dolguların güvenli olduğunu belirtse de, bazı kişiler cıva buharının potansiyel sağlık etkileri konusunda endişeler taşır. Wikipedia'da amalgam dolgu hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz.
• Mekanik Yetersizlikler ve Hasarlar: Zamanla amalgam dolgularda çatlaklar oluşabilir veya dolgu ile diş arasında boşluklar meydana gelebilir. Bu durumlar, ikincil çürük oluşumu riskini artırır ve dolgunun değiştirilmesini gerektirebilir.
• Diş Yapısına Zarar Verme: Amalgam dolgular, sıcaklık değişimlerinde genleşme ve büzülme gösterebilir. Bu durum, zamanla dişin çatlamasına veya kırılmasına neden olabilir.

Kompozit Dolguların Sunduğu Avantajlar

Kompozit dolgular veya "beyaz dolgular" olarak da bilinen bu malzemeler, amalgam dolgulara göre pek çok üstünlük sunar:

• Estetik Görünüm: En büyük avantajı, diş renginde olmalarıdır. Bu sayede doğal diş yapısıyla mükemmel bir uyum sağlayarak estetik bir gülüş sunarlar.
• Diş Dokusunu Koruma: Kompozit dolgular, dişe kimyasal olarak bağlandığı için, amalgam dolgularda olduğu gibi dişte ek boşluk açmaya gerek kalmaz. Bu da daha az sağlıklı diş dokusunun kaybedilmesi anlamına gelir.
• Cıva İçermez: Cıva içermemesi, sağlık endişesi taşıyan hastalar için önemli bir artıdır.
• Onarılabilirlik: Küçük hasarlar durumunda, kompozit dolgular genellikle kolayca onarılabilirken, amalgam dolgularda genellikle tüm dolgunun değiştirilmesi gerekebilir.
• Daha Az Duyarlılık: Dişin sıcaklık değişimlerine karşı daha az hassas olmasını sağlayabilirler.

Amalgam Dolgu Değişimi Süreci Nasıl İşler?

Amalgam dolgu değişimi, genellikle deneyimli bir diş hekimi tarafından titizlikle yapılması gereken bir işlemdir:

Muayene ve Planlama

İlk adım, diş hekiminin mevcut amalgam dolguyu ve çevresindeki diş yapısını detaylıca değerlendirmesidir. Röntgen çekilerek dolgunun altındaki veya çevresindeki potansiyel çürükler veya hasarlar tespit edilir.

Eski Amalgam Dolgunun Sökümü

Amalgam dolgu sökümü sırasında cıva buharına maruz kalma riskini en aza indirmek için özel önlemler alınır. Diş hekimi genellikle yüksek hacimli emici, soğuk su spreyleri ve koruyucu bariyerler (rubber dam) kullanarak cıva partiküllerinin yayılmasını engeller. Bu adım, sağlığın korunması açısından kritik öneme sahiptir.

Dişin Hazırlanması

Amalgam dolgu çıkarıldıktan sonra, diş yüzeyi temizlenir ve yeni kompozit dolgunun yapışması için özel bir jel ile hazırlanır. Çürük varsa temizlenir ve dişin iç yapısı yeniden şekillendirilebilir.

Kompozit Dolgunun Uygulanması

Diş rengine uygun seçilen kompozit malzeme, katmanlar halinde dişe uygulanır ve her katman özel bir ışıkla sertleştirilir. Bu işlem, dolgunun dişe güçlü bir şekilde bağlanmasını sağlar.

Şekillendirme ve Parlatma

Dolgu sertleştikten sonra, dişin çiğneme yüzeyi ve konturları doğal diş yapısına uygun olarak şekillendirilir. Son olarak, dolgu yüzeyi pürüzsüz hale getirilerek parlatılır. Türk Dişhekimleri Birliği (TDB) web sitesinden dental prosedürler hakkında daha fazla bilgiye ulaşabilirsiniz.

Değişim Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Amalgam dolgu değişimi kararı alırken göz önünde bulundurmanız gereken bazı önemli noktalar:

• Deneyimli Bir Diş Hekimi Seçimi: Amalgam sökümü ve kompozit dolgu uygulaması, özel bilgi ve beceri gerektirir. Bu nedenle, alanında deneyimli bir diş hekimi seçmek önemlidir.
• Maliyet: Kompozit dolgular, amalgam dolgulara göre genellikle daha pahalıdır. Tedavinin maliyeti, değiştirilecek dolgu sayısına ve boyutuna göre değişir.
• Tedavi Süresi: Amalgam dolgu değişimi, tek bir dişte bile amalgam dolguya göre daha uzun sürebilir, özellikle birden fazla dolgu değiştirilecekse.
• Potansiyel Hassasiyet: İşlem sonrası kısa süreli diş hassasiyeti yaşanabilir. Bu durum genellikle geçicidir.
• Dişin Durumu: Eğer eski amalgam dolgu çok büyükse veya dişin yapısı zayıflamışsa, kompozit dolgu yerine inley/onley veya kaplama gibi daha güçlü restorasyonlara ihtiyaç duyulabilir.

Her Amalgam Dolgu Değiştirilmeli midir?

Sağlam, sorunsuz ve estetik kaygı yaratmayan amalgam dolguların sırf cıva içermesi nedeniyle zorunlu olarak değiştirilmesi gerektiğine dair genel bir bilimsel fikir birliği yoktur. Önemli olan, dolgunun işlevselliği, bütünlüğü ve kişinin genel sağlık durumudur. Değişim kararı, mutlaka diş hekiminizle yapacağınız detaylı bir değerlendirme ve risk-fayda analizi sonucunda verilmelidir. Eğer mevcut dolgunuzda çatlak, sızıntı, ağrı veya estetik rahatsızlık gibi sorunlar varsa, değişim düşünülmelidir.

Sonuç:

Amalgam dolguyu kompozit dolguyla değiştirmek, hem estetik hem de sağlık açısından birçok avantaj sunan modern bir yaklaşımdır. Ancak bu kararı vermeden önce, mevcut dolgularınızın durumu, genel sağlık geçmişiniz ve beklentileriniz doğrultusunda mutlaka bir diş hekimine danışmanız büyük önem taşır. Uzman bir hekimin rehberliğinde, sizin için en uygun tedavi planını belirleyerek sağlıklı ve estetik bir gülüşe kavuşabilirsiniz.